Barattootni Oromoo Yuunivarsiitii Arbaminc gamtaan saaminsa lafa Oromiyaa dura dhaabbatan

Adoolessa 10,2013 Arbaminc

Mootummaan wayyanee lafa ilmaan oromoo ilmaan habashaa fi alagootaatti gurguraa kan ture yeroo ammaa daran jabeessuuf kan akeekkate lafa naannawa Finfinnee irratti argaman mootummaa federaalaa jala galchuuf kan kaaa jiru miseensota DH.D.U.O yuunivarsiitii Arbamincdhaan dura dhaabbatame.Mootummaan wayyaanee yeroo dheeraaf ilmaan oromoo miseensa DH.D.U.O gochuun kan ilmaan oromoo itti miidhaa turte gahe jechuun barattootni oromoo Yuunivarsiitii Arbaminc gamtaan lafa keenya hin kenninu jechuun dura dhaabbatanii jiran.Wal gahii wayyaaneen miseensota DH.D.U.O waamte irrattis miseensotni gaaffiilee
1. Lafti keenya maaliif gurgurma
2. Ijoolleen oromoo ijoollee biro irraa adda bahanii maaliif ariiamu,hidhamu
3. Qabeenyi oromoo daangaa malee maaliif saamama
Kanneen jedhan kaasuun kaabinoota gaaffiin mataa naannessanii haamileedhaan wal jajjabeessaa mormii gaggeessanii jiran.Mootummaan wayyaanees gamtaa kanaan kan baarage itti gaafatamaa DH.D.U.O kan tahe barataa Huseen Jundii situ kana qaba jechuun qorannoon rakkisaa jiran.Barattootni oromoo gamtaan mirga gaafachuu irratti argaman.

የደኅንነት ሠራተኞች ኃላፊነታቸውን ሲወጡ ለሚወስዱት ዕርምጃ በሕግ አይጠየቁም የብሔራዊ መረጃና ደኅንነት በሚኒስቴር ደረጃ ሊቋቋም

JUN 26 2013

-የደኅንነት ሠራተኞች ኃላፊነታቸውን ሲወጡ ለሚወስዱት ዕርምጃ በሕግ አይጠየቁም
-ማንኛውም ሰው መረጃ መጠየቁንና መስጠቱን በሚስጥር የመያዝ ግዴታ አለበት
ብሔራዊ የመረጃና ደኅንነት አገልግሎት ተቋምን በሚኒስቴር ደረጃ እንደገና የሚያቋቁም ረቂቅ አዋጅ ለፓርላማ ቀረበ፡፡

ብሔራዊ የመረጃና ደኅንነት አገልግሎት በ1987 ዓ.ም. በወጣ አዋጅ የተቋቋመ ሲሆን፣ ከዚህ በኋላ በርካታ አገራዊ፣ አካባቢያዊ፣ አኅጉራዊና ዓለም አቀፋዊ ሁኔታዎች ላይ ለውጦች መታየታቸውና እነዚህ ለውጦች በኢትዮጵያ ደኅንነት ላይ ያላቸውን ፋይዳ ባገናዘበ ሁኔታ በተቋሙ ላይ ለውጥ መፍጠር በማስፈለጉ፣ ማሻሻያው እንዲደረግ መወሰኑን የጠቅላይ ሚኒስቴር ጽሕፈት ቤት አባሪ ያደረገው መግለጫ ያስረዳል፡፡
በዚህም መሠረት የአገር መከላከያን፣ የአገር ደኅንነትንና ሉዓላዊነትን የማስጠበቅ ሥልጣንና ተግባር የፌዴራል መንግሥት እንደመሆኑ መጠን፣ የመረጃና ደኅንነት አገልግሎት በአገር ደረጃ የሚዋቀር ብቸኛ ተቋም ሆኖ ክልሎች መሰል ተቋም ሊኖሯቸው እንደማይችል በማመልከት አዋጁ ተረቋል፡፡
አገልግሎቱ ካለበት ሕገ መንግሥታዊና አገራዊ ኃላፊነት እንዲሁም ካለው ሰፊ ሥልጣንና ተግባር አንፃር በሚኒስቴር ደረጃ እንዲዋቀር በረቂቅ አዋጁ ተካቷል፡፡
ተቋሙ ለሕዝብ ጥቅም አስፈላጊ ነው ብሎ ሲያምን የሒሳብ መዛግብትና ሌሎች የሥራ መረጃዎችን እጅግ ብርቱ ሚስጥር ብሎ በመሰየም ለሌሎች አካላት (የፈዴራል ኦዲተርንም ቢሆን) ሊከለክል እንደሚችል በረቂቁ ላይ ተካቷል፡፡
ይህ ሥልጣን ቢኖረውም በውስጥ ኦዲተርና ለጠቅላይ ሚኒስትሩ በሚቀርብ ሪፖርት መነሻነት ክትትልና ቁጥጥር ስለሚደረግበት፣ የተጠያቂነት ሥርዓቱ ላይ ጥያቄ የማያጭር መሆኑን የጠቅላይ ሚኒስቴር ጽሕፈት ቤት አባሪ መግለጫ ያስረዳል፡፡
በመሆኑም ተቋሙ ከውጭ አገር የሚያስገባቸውን የመረጃ ደኅንነት መሣሪያዎች ወይም ዕቃዎች ለጉምሩክ ሳይገለጹ እንዲገቡ ማድረግ ሲችል፣ ወደ ውጭ የሚላኩ ተመሳሳይ መሣሪያዎች ሚስጥራዊ ባህሪያቸው እንደተጠበቀ እንዲንቀሳቀሱ አዋጁ ይፈቅዳል፡፡
የተቋሙ የደኅንነት ሠራተኞች ማንነትና የሀብት መጠን ሚስጥራዊ በሆነ ሁኔታ እንዲጠበቅ የማድረግ ኃላፊነትም በረቂቁ ተካቷል፡፡ በተጨማሪም ተቋሙ ከአገር ውስጥ የሕግ አስከባሪ አካላት ጋር በፀጥታ ዙሪያ በቅንጅት እንዲሠራ ትብብሩና መደጋገፉ በአጋር አካላት በጐ ፈቃደኝነት ላይ የተሠረተ ሳይሆን፣ ግዴታን የጣለ ረቂቅ አንቀጽ ተካቷል፡፡
የአቪዬሽን ደኅንነትን በበላይነት የመምራት፣ ብሔራዊ የመታወቂያ ካርድ የመስጠት ሥራን በበላይነት የመምራት፣ እንዲሁም ለግል ጥበቃ ድርጅቶችና ሠራተኞች የማረጋገጫ ሠርተፊኬት የመስጠት ኃላፊነቶች ተሰጥተውታል፡፡
የተቋሙ የደኅንነት ሠራተኛ ኃላፊነቱን በአግባቡ በሚወጣበት ወቅት በነበሩ አስገዳጅ ሁኔታዎች ለሚወስደው ዕርምጃ በወንጀልም ሆነ በፍትሐ ብሔር ወንጀል እንደማይጠየቅ ረቂቁ ያስረዳል፡፡
የደኅንነት ሠራተኞች በሥራ ላይም ሆነ ከተሰናበቱ በኋላ በሥራ አጋጣሚ የሚያውቋቸውን ሚስጥሮች የመጠበቅ ግዴታ የተጣለባቸው ሲሆን፣ ማንኛውም ሰው በተቋሙ መረጃ ተጠይቆና ሰጥቶ ስለመሆኑ በቸልተኝነት እንኳን ለሌሎች ቢያሳውቅ በወንጀል እንደሚጠየቅ ረቂቅ አዋጁ ይገልጻል፡፡
በተጨማሪም የተቋሙ ሠራተኛ ያልሆነ ግለሰብ በተቋሙ፣ በኃላፊው ወይም በደኅንነት ሠራተኞች ስም በቃል ወይም በድርጊት ለማታለልና ለማስመሰል የሞከረና የተቋሙን ተግባር ያወከ ግለሰብ፣ በወንጀል ሕግ ድንጋጌዎች እንደሚቀጣ በረቂቁ ተካቷል፡፡ ረቂቁ ለዝርዝር ዕይታ ለሕግና ፍትሕ አስተዳደር ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ በዋናነት ተመርቷል፡፡
ethiopian reporter

የኦነግ አባል ሆነዋል” በሚል በተከሰሱት በቀለ ገርባ፣ ኦልባና ለሊሳ፣ ወልቤካ ለሚን ላይ ተፈረደባቸው

የኦነግ አባል ሆነዋል” በሚል በተከሰሱት በቀለ ገርባ፣ ኦልባና ለሊሳ፣ ወልቤካ ለሚን ላይ ተፈረደባቸው
የመንግስት ከፍተኛ ፍርድ ቤት 4ኛ ወንጀል ችሎት “ህጋዊ የፖለቲካ ፓርቲን ሽፋን በማድረግ የአሸባሪ ቡድን የሆነው ኦነግ አባል ሆነዋል” በሚል በተከሰሱት በአቶ በቀለ ገርባ የክስ መዝገብ ውስጥ ሚገኙ ግለሰቦች ላይ ፍርድ መስጠቱን የዜና ዘጋቢዎች ከአዲስ አበባ አመለከቱ። በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ አስተማሪው አንደኛ ተከሳሽ አቶ በቀለ ገርባን ጨምሮ ኦልባና ለሊሳ ፣ ወልቤካ ለሚ ፣አደም ቡሳ ፣ ሀዋ ዋቆ ፣ መሀመድ ሙሉ፣ ደረጀ ከተማ ፣ አዲሱ ሞክሬና ገልገሎ ጉፋ የቀረበባቸው ክስ “የኦሮሚያ ክልልን ከፌዴሬሽኑ ለመገንጠል ፣ የአሸባሪ ቡድን የሆነው ኦነግ አባል በመሆንና ኬኒያ ድረስ በመሄድ ወታደራዊ ስልጠና በመውሰድ” የሚሉ መሆናቸውን ዘጋቢዎች ጠቁመው ፍርድ ቤቱ ውሳኔ ከመስጠቱ አስቀድሞ ተከሳሾቹ ለፍርድ ቤቱ የተለያዩ የፍርድ ማቅለያዎችን ማቅረባቸውን ዘግበዋል።
በዚህም መሠረት በመንግስት አቃቤ ሕጎች “የአሸባሪነት ክስ” በቀረበባቸው ላይ አንድም ጊዜ በነጻ ፈትቶ የማያውቀው በሚል የሚተቸው ፍርድ ቤቱ በተከሳሾቹ ላይ የሰጠው ፍርድ የሚከተለው ነው።
1ኛ. አቶ በቀለ ገርባ – በ8 ዓመት እሥር
2ኛ.ኦልባና ለሊሳ – በ13 ዓመት እስር
3ኛ. ወልቤካ ለሚ – በ7 ዓመት እስር
4ኛ. አደም ቡሳ – በ3 ዓመት እስር፣
5ኛ. ሀዋ ዋቆ – በ8 ዓመት፣
6ኛ. መሀመድ ሙሉ- በ 10 ዓመት እስር
7ኛ. ደረጀ ከተማ – በ8 ዓመት እስር፣
8ኛ. አዲሱ ሞክሬ – በ10 ዓመት እስር
9ኛ ገልገሎ ጉፋ – በ12 ዓመት ፅኑ እስራት እንዲቀጡ ወስኗል። በተጨማሪም ተከሳሾቹ ከሁለት እስከ አራት ዓመት ለሚደርስ ጊዜም ህዝባዊ መብታቸው ፍርድ ቤቱ መሻሩም ታውቋል። በቀለ ገርባ በተለይ ከአቶ ቡልቻ ደመቅሳ በኋላ የኦፌዴን ፓርቲን ጥሩ ተፎካካሪ ያደርገዋል ተብሎ የሚጠበቅ መምህር ነበር ሲሉ የሚያውቁት ይናገራሉ። መኖሪያ ቤታቸው ውስጥ ተደብቆ ተገኘ በተባለው መትረየስ እና ባዶ ሠንሰለት ምክንያት“የተንኮል ድርጊቶችን ግዙፍ በሆነ ዓይነት ማሰናዳት ወንጀል” በሚል ክስ ጭምር የተከሰሱት 9ኛው ተከሳሽ ገልገሎ ጉፋ ከ1984 እስከ 2002 ዓ.ም የኦነግ አመራር አካል የነበሩ ሲሆን በ2002 ዓ.ም ግን ከሌሎች ከኦነግ አባላት ጋር ሆነው እጃቸውን ለመንግሥት ሲሰጡም የኦነግን ዓላማ ኮንነው ሃገር ቤት የገቡ መሆናቸው ይታወሳል።
ምንጭ Entoto Times

In spite of rapid growth, corruption keeps Ethiopia mired in poverty

July 11, 2013, LOS ANGELES, CA (Catholic Online) – “Bankers, miners and developers presenting projects to investment committees in countries that fare badly in corruption rankings frequently struggle to get investment. Corruption raises red flags because it makes local markets uncompetitive, unpredictable and therefore largely hostile to these long-term players,” Ed Hobey, the East Africa analyst at the political risk firm Africa Risk Consulting says.
In the biggest crackdown on corruption in Ethiopia in the last 10 years, authorities arrested more than 50 high profile people including government officials, businessmen and a minister last month.
Among those arrested were Melaku Fanta, the director general of the Revenue and Customs Authority, which is the equivalent rank of a minister, his deputy, Gebrewahid Woldegiorgis, and other officials were apprehended on suspicion of tax evasion. Arrests have raised questions about the endemic corruption at the heart of the country’s political elite. 
“Corruption is a serious problem we are facing. We now see that corruption is occurring in higher places than we had previously expected,” Berhanu Assefa of the Federal Ethics and Anti-corruption Commission of Ethiopia says. “Areas vulnerable to corruption are land administration, tax and revenue, the justice system, telecommunications, land procurement, licensing areas and the finance sector,” he said.
Ethiopia ranks 113 out of 176 countries on the Corruption Perceptions Index of Transparency International. Ethiopia has also lost close to $12 billion since 2000 to illicit financial outflows, according to Global Financial Integrity.
Professor of Economics at Harper College in the United States, Dr. Getachew Begashaw, says that there was a fear that the recent high profile arrests are just political theatre designed to placate major donors such as the World Bank and the IMF, and to give credibility to the new regime’s fight against corruption.
Prime Minister Hailemariam Desalegn has led Ethiopia after Prime Minister Meles Zenawi died in August 2012.
“They are using this as a PR stunt to appease not only the donors, but to also dupe the Ethiopian people. Because many non-party affiliated Ethiopians in the business community are complaining, and this complaint is trickling down to the average people on the streets,” he said.
Illicit financial flows as a result of corruption are a major hindrance to a country’s development, undermining institutions, economies and societies. According to the Africa Progress Panel’s Africa Progress Report 2013, the continent is losing more through illicit financial outflows than it receives in aid and foreign direct investment.

While Ethiopia is currently enjoying economic growth, the Horn of Africa nation remains mired in poverty and neglect due to corruption. Many government officials continue to skim the “cream off the top,” which hinders foreign investors seeking stable, long-term partnerships in developing countries

US Next Ambassador to Ethiopia: Who Is Patricia Haslach?

July 11, 2013 (Allgov) — The next ambassador to the northeast African nation of Ethiopia, which was the only African nation to successfully maintain its independence during the Age of Empire, will be Patricia Haslach. If confirmed by the Senate, Haslach would succeed Donald Booth, who served in Addis Ababa from 2009 to 2012. In her most recent position, Haslach served as principal deputy assistant secretary in the State Department’s newest bureau, the Bureau of Conflict and Stabilization Operations, starting January 24, 2013.
Born in Rockville Center, New York, in 1956, Haslach moved with her family to Lake Oswego, Oregon in 1971. Her father, Frank Haslach, was an asset and recovery manager for Evans Products and Oregon Bank. She graduated St. Mary’s Academy in 1974, earned her B.A. in Political Science at Gonzaga University in 1978, and her M.A. in International Affairs at Columbia University in 1981.
Haslach began her career with the federal government in 1986 as an agricultural attaché with the Foreign Agricultural Service at the U.S. Department of Agriculture, assigned to India from 1987 to 1990. Transferring to the State Department as an economic officer, she was posted to the U.S. Mission to the European Union managing assistance to the Group of 24 countries. In the years following, Haslach served as resource officer at the embassies in Jakarta, Indonesia, and in Lagos,Nigeria. From 2000 to May 2002, she served as economic counselor at the embassy in Islamabad, Pakistan, while her husband, David Herbert was the embassy’s general services officer. As Pakistan became part of the front line in President George W. Bush’s war against Islamic terrorism, Haslach gave up her post to move her two daughters back to the United States..
In her next stateside post as director of the Office of Afghanistan Reconstruction from 2002-2004, Haslach oversaw the multi-billion-dollar reconstruction program intended to fix some of the damage caused by war. Haslach then served two straight stints as an ambassador, first as ambassador to Laos from 2004 to 2007, and then as ambassador to the Asia Pacific Economic Cooperation Forum, headquartered in Singapore, from 2007 to 2009.
She served as assistant chief of mission for assistance transition at the embassy in Baghdad, Iraq, from July 2009 to June 2010, and as deputy coordinator for diplomacy for the U.S. Global Hunger and Food Security Initiative from June 2010 to March 2011. From then until late 2012, Haslach was the State Department’s coordinator for Iraq transition in the Office of the Deputy Secretary for Management and Resources.
Patricia Haslach has two adult daughters, Shereen and Kiran Herbert. Her languages are French, Italian and Indonesian.

ጉዱ የማን ሆነና?

ይድረስ ለአቤ ቶክቻው

ይህን ደብዳቤ በቅርቡ “ጉድ በል ሰላሌ” በሚል ርእስ ባወጣኸው ላይ ተመርኩዤ የፃፍኩት ሲሆን እሱን በአንድ ቁምነገር በመያዜ ምክንያት ሳላወጣው ብቆይ ሌላ ጦርነት በኦሮሞና በተለይም ጃዋር ላይ ስትከፍቱ (አንድ ታዛቢ “ጨርቅ ጥሎ ማበድ” ብሎታል)በግርምት እየተከታተልኩ ቆየሁ::
ለነገሩ ለእንቶ ፈንቶ መልስ እየሰጡ እሰጥ አገባ መግጠምና ጊዜ ማጥፋት አስፈላጊ ባይሆንም እንቶ ፈንቶ ሲበዛ እውነት የሚመስላቸው ስለማይጠፉ መልስ መስጠት የግድ ይላል::
አንዳንድ ነጥቦችን ላንሳና ወደ ዋናው መልዕክት እሄዳለሁ::
1) ከሰሞኑ በግብፅ UNHCR ፊት ለፊት ሲካሄድ  የነበረው የድረሱልን ጥሪ አሁንም እንደ ቀጠለ ነው፤ ይሁንና ከኦሮሞ፣ከግብፅና ከአልጀዚራ ድረ-ገፆች ውጭ ሲዘገብ አይታይም:: እርግጥ አንተና መሰሎችህ እንደ ዜና ሳይሆን  ሰላማዊ ሰልፈኞቹን ለማጥቃት አንድ ሰሞን አንስታችሁታል:: እሱን ወደ ኋላ እመለስበታለሁ::
2) አንተም ሆንክ መሰል ዘላፊዎች ትኩረታችሁን ያደረጋችሁት በመጀመሪያ ቀን ካነገቧቸው ወደ አስር የሚጠጉ መፈክሮች ውስጥ “ኦሮሞዎች እንጂ ኢትዮጵያውያን አይደለንም” የሚለው ላይ ነው:: ስለአንኳር ጥያቄያቸው ሲጀመርም ደንታም የላችሁ፤ ከዚያ በኋላ የት እንደደረሱ የማወቅ ፍላጎትም የላችሁ:: አንዳንድ አስተያየት ሰጪዎችማ ስደተኞቹ ተሰብስበው እስር ቤት ቢታጎሩ ደስ ይላቸዋል::
3) ይሄ “ኢትዮጵያዊነትን አለመቀበል” አስተሳሰብ በ”ኢትዮጵያ አንድነት አማኞች” ዘንድ እጅግ የሚብጠለጠል ቢሆንም አሁን የመጣ ወይንም አዲስ ክስተት አይደለም:: ኦሮሞዎች ብቻ ሳይሆኑ የኦጋዴን ተወላጆች፣የሲዳማ ብሄርተኞችና  ሌሎችም ይሄን አስተሳሰብና እምነት ያራምዳሉ፤ ይህም የራሱ የሆኑ የተለያዩ ምክንያቶች አሉት:: ሰሞኑን ጨርቅ ያስጣላችሁ ዕብደት አደባባይ ሲወጣማ መሃል ሲያንዣብብ የነበረው ሳይቀር ሁሉም በየፊናው “ይሄስ ኢትዮጵያዊነት በአፍንጫዬ ይውጣ – መጀመሪያ (ብሄሩን እየጠቀሰ) ሲዳማ ነኝ ወዘተ” ማለቱን ቀጥሏል::
4)በአንፃሩደግሞ እነዚህን ወገኖች “ኢትዮጵያውያን አይደሉም” የሚሉ “ንፁህ ኢትዮጵያውን”ም አሉ:: ይሄንን አይነት “ኢትዮጵያዊነት” ደግሞ አገሪቱን የሚያስተዳድሩት ጠ/ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ሳይቀሩ በጥብቅ የሚጠየፉት እንደሆነ በአንድ ወቅት ቃለምልልስ ላይ ተናግረዋል:: የኢትዮጵያው መሪ የሚዘልፉትን ዓይነት “ኢትዮጵያዊነት” የኢትዮጵያ መንግስት ግፍ ሰለባ የሆኑት አንቀበልም ቢሉ ምኑ ላይ ነው ድንቁ?
እሩቅ ሳንሄድ በ2012 መባቻ ላይ ቀጣሪ ጌቶችህ የ”ዓመቱ ምርጥ ኢትዮጵያዊ” ብለው አበበ ገላውን ሲሸልሙ በዚያው ዓመት እነ ጥሩነሽ ዲባባ በኦሎምፒክ ዓለምን ሲያስደምሙ ነበር:: ታዲያ እነዚህን  ኦሮሞች እንደ “ኢትዮጵያዊ” ሳትቆጥሩ ኦሮሞው “ኢትዮጵያዊ”ነቱን ከጥያቄ ሲያስገባ “እኛ የምንተገብረውን ተረድተው ነው” አትሉም ነበር? ነው ወይንስ አበበ ገላው የቀድሞውን ጠ/ሚኒስትር  መለስ ዜናዊን ተሳድቦ የ”ዓመቱ ምርጥ ኢትዮጵያዊ”ን “ክብር” ስለተጎናፀፈ አንተም ኦሮሞችን ተሳድበህ ልትሸለምበት አቅደህ ነው? እቅድህ ባልከፋ ነበር፤ ነገር ግን ኦሮሞነትህን እንደደበቅከው ብትቆይ ያዋጣህ ነበርና ተስፋ ያለህ አይመስለኝም:: በነገራችን ላይ መለስ ዜናዊን አምርሬ ብቃወምም አበበ ገላው እና አንተ እድሜ ልካችሁን የማትሰሩትን አምባገነኑ ሰው ባንድ ወር እንደሚሰሩ ጥርጥር የለኝም:: ሌላው ቢቀር ይሄን ጣጠኛ ግድብ ያስጀመሩት ሰውዬው ናቸው::
5)የኦሮሞን ጥያቄ ለማጥላላትና ለማሳነስ ልክ አንተ እንዳልከው “የተጨቆኑት ኦሮሞዎች ብቻ ናቸው እንዴ” የምትለዋ በጣም የተለመደች ናት:: ይሄ እውነት ነው፤ ኦሮሞዎች ብቻ ሳይሆኑ ሌሎች በርካታ ብሄሮች ለዘመናት በአምባገኖችና በጨቋኝ ተስፋፊዎች ሲበዘበዙ፣ሲዋረዱና በባርነት ሲሸጡ እንደነደነበር ዛሬም እንዳሉ የታወቀ ነው:: የኦሮሞ ፖለቲካ ድርጅቶች በሙሉ ይሄንን ይገነዘባሉ፤ መቸም እኛ ብቻ ነን ተበዳይ ብለው አያውቁም:: ጥያቄው ማተኮር ያለበት ግን ኦሮሞ ላይ የሚደርሰው ግፍ እንዴትና ለምን ተለየ የሚለው ላይ ነው:: ለዚህ ደግሞ ምስክርነት የሰጡት በኦሮሞ ህዝብ ወዳጅነታቸው የማይታወቁት ስዬ አብርሃና ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ ናቸው:: ሁለቱም በእስር ቤት በነበሩበት ወቅት ያስተዋሉትን ሲገልፁ እስር ቤቱ ውስጥ ኦሮሞ ከመብዛቱ የተነሳ “የእስር ቤቱ ቋንቋ ኦሮምኛ/አፋን ኦሮሞ ነው” ብለዋል:: አንዳንድ ጥናታዊ ግምቶች የኦሮሞ ፖለቲካ እስረኛ እስከ 95% ይደርሳ ል ይላሉ:: የአደባባይ ምስጢር የሆኑትን ሌላ ሌላውን ሳንጨምር ይሄ ብቻውን በኦሮሞ ላይ በተለየ የሚደርሰውን ግፍ ባመላከተ ነበር::
ይሄ ጭራ ያስበቀላችሁ የ”ኦሮሞ ፎቢያ” ጉዳይ ሆኖ ነው እንጂ ዋናው አሳሳቢና አንገብጋቢ ጉዳይ አሁን በግብፅ ውስጥ ከለላ የተነፈጋቸው እነዚህ ስደተኞች እስከዛሬ ጥበቃ  እንዴት አያገኙም፤ የወደፊት እጣ ፈንታቸውስ ምንድነው የሚለው ነው:: ችግሩ ያለው ግን ከሞራልና ሎጂክ ውድቀታችሁ ላይ ስለሆነ መነጋገር፣ በቅን መከራከር፣ማስተዋልና መተማመን የሚሉት ባንተና ጌቶችህ ቤት ጨርሶውኑ የሚታሰብ አይደለም::
ለ1 ወር ያክል በተከታታይ ተቃውሞ ሲያሰሙ ማን ዞርብሎ አያቸው? የኢትዮጵያ መንግስትማ ምን ገዶት ያስብላቸዋል:: አይደለም ለ”ዜጎቹ” መብት ሊከራከር እንዲያውም አሁን ከወደቀው የግብፅ መንግስት ጋር በጠረቤዛ ዙሪያ ለመነጋገር የመጀመሪያ ቅድመ ማስጠንቀቂያ የ”ኦሮሞን ድምፅ አትስሙ” ነው መሰል ከውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ቴዎድሮስ አድሃኖም ጋር ከተነጋገሩ በኋላ የቀድሞው የግብፅ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ቢሮ ከሳምንት በላይ ሲደረግና በአገራቸው ሲዘገብ የነበረውን የድረሱልን ጥሪ “አላየንም አልሰማንም” እንዳሉ ተዘግቧል:: በትዊተር ተጠቃሚነታቸው ለሚታወቁት ቴዎድሮስ አድሃኖም እኔም “የአባይ ላይ ጦርነት – እምቢ” የሚለውን ፅሁፌን ጨምሮ በተለይም በኦሮሞ ላይ የሚደረገውን እንዴት ዝም አሉት እያልኩ አጫጭር መልዕክት ስልክ ነበር:: ለነገሩ “እኔና መልዕክቴን ከቁምነገር ይቆጥሩታል፤ ኦሮሞን የኢትዮጵያ መንግስት እንደ ዜጋ አይቶት ለህልውናው ይቆማል” ብዬ ሳይሆን እሳቸውም “አላየንም አልሰማንም” እንዳይሉ ብዬ ነው:: የህወሃት ምላሽ የትኛውም ቢሆን አያስገርምም፤ የሚደንቀውና የሚያሳዝነው  ከእንዳንተ አይነቱ “ጋዜጠኛ”ና ተቃዋሚ ነኝ ባይ የሚሰነዘረው ውርጅብኝ ነው::  ከ “ብሄር በፊት ሰብዓዊነት” ስትሉ የነበረው ኦሮሞው በግራና ቀኝ ሰብዓዊ መብቱ ሲጨፈለቅ፣ ከመሬቱ ሲፈናቀል፣ በእስር ቤት ሲታጎር፣ሲገደል፣የገባበት ሲጠፋ፣ሲሰደድ፣ልጆቹ ሲደበደቡና ከትምህርት ገበታ ሲባረሩ የት ነበራችሁ፤ የትስ አላችሁ? ድንቄም ሰብአዊነት! ይባስ ብሎ “ኦሮሞዎች በኢትዮጵያ ውስጥ ፍትህን ይሻሉ” የሚል ዝግጅት ገና ለገና ይቀርባል ሲባል ዓለምን የሚያስደንቅ የስድብና የጥላቻ ውርጅብኝ! ምንም የማታውቀውን ጋዜጠኛ እስኪያስደነግጥ ድረስ! ዝግጅቱ ከቀረበ በኋላ ያለውን ድራማማ ሼክስፒር ራሱ መድረስ ይከብደዋል:: በተለይ ጃዋርን አብስሎ መብላት ብቻ ነው የቀራችሁ:: እኔን የሚገርመኝ ግን ብዙ ጊዜ ስለ ኢትዮጵያ የሞገተውና ገና 30 ዓመት እንኳን ያልሞላው ጃዋር እንዲህ ሱሪ ካስወለቀ ያለማወላወል ኦሮሚያን ነፃ እናወጣለን ብለው ዝንተ ዓመት ሲታገሉ የነበሩት ከእስር ቢፈቱ ወይ ውጭ ያሉት ትግሉን ጠጠር ማረግ ሲጀምሩ ምን ሊኮን ነው? በነገራችን ላይ ይህ የትንሽ ትልቅ ከወደናንተ ሲጠላ ከወደኛ ሲወደድ፣ ከወደናንተ ሲብጠለጠል ከወደኛ ሲወደስ፣ ከወደናንተ ሲናቅ ከወደኛ ሲከበር ላስተዋለና በቅርቡ የኦሮሞ ሳምንትና የአሊ ቢራ በዓል በሚኒሶታ ሲከበር ጃዋርም መሸለሙን ላየ በናንተና በኛ መሃል ያለው ርቀት የትዬለሌ መሆኑን ይገነዘባል::
በተቃራኒው ጎራ ደግሞ ኦሮሞ መሆንህ ኦሮሞን የማጥቃት መብት የሚያሰጥህ ይመስል ዘርህን መቁጠርህ:: አንድም ጊዜ እንኳን ለምንድነው ይሄ ህዝብ እንዲህ የሚሰቃየው፣ ለምንድነው ኦሮሞ በመሆኑ ብቻ የሚታሰረው፣ በአፍሪካ ከሚነገሩ ቋንቋዎች በሶስተኛ ደረጃ የሚቀመጠው ኦሮምኛ ለምንድነው አንድም ነፃ ጋዜጣ የማይታተምበት ያላልክ “ጋዜጠኛ” ዛሬ ዘርህን የምትቆጥር ማንን ለማሞኘት ነው? ስለ እስክንድር ነጋ ሌተ ቀን ስታነበንብ ስለ ሰላሌው ጎበዝ ተማሪ ታዬ ደንደአ(Taayyee Danda’a) መታሰር አንድም ቀን ያልተነፈስክ አስመሳይ ዛሬ ሰላሌን የምትጠራው ማን ይሰማኛል ብለህ ነው? ያንተ ማንነት ነፃነት አያስገኝ፣ ፍትህ አያመጣ፣ ከሰው እኩል አያረግ፣ወይ ከጥቃት አያድን:: ለስም ለስምማ እንኳንስ አንተ በራስህና ለራስህ መናገር እንዲሁም መፃፍ የማትችል ቀርቶ ፈላጭ ቆራጭ የነበሩት ቀዳማዊ ኃይለስላሴም ከኦሮሞና ከጉራጌ ይወለዳሉ:: ግን የሰውዬው የኦሮሞና የጉራጌ ደም ሁለቱን ማህበረሰብ ከብዝበዛ፣ ስድብና የበታችነት ስሜት አላላቀቀ፤ ሰውዬው ራሳቸው ያንን ማንነታቸውን መደበቅ ይፈልጉ እንደነበር ነው የሚነገረው:: እንዲያውም ማንበብና ማወቅ ስለማትፈልግ ወይም ደግሞ እየሰማህ ጆሮ ዳባ ልበስ ብለህ ነው እንጂ የሰላሌው ምርጥ ልጅና ቀድሞ ንጉሱን ከመፈንቅለ መንግስት በማዳን እንዲሁም ኔልሰን ማንዴላን በማሰልጠን የሚታወቁት ጀነራል ታደሰ ብሩ ከጓዶቻቸው ጋር የኦሮሞ የነፃነት ትግልን የጀመሩት በኃይለስላሴ መንግስት ደረጃ “የኦሮሞን ህዝብ በመቶ ዓመት ወደኋላ ለማስቀረት” የነበረውን ዕቅድ ደርሰውበት ነው:: እናም አልተረዳህ እንደሆነ እንጂ የትኛውም ኦሮሞ ከውጭ ከመጣ ጠላት ይበልጥ የራሱን ከኃዲዎች ይጠየፋል:: ይህን የምለው ወይ አንተን ለማስተካከል አሊያም ኦሮሞውን ወጣት ገልቱ ታረጋለህ ብዬ ሰግቼ ሳይሆን ኦሮሞ ያልሆነውን ሌላውን ህብረተሰብ ያለትክክለኛ መረጃ እያወናበድክ በኋላ አለመግባባት እንዳይፈጠር ነው::
በተረፈ የዘፋኙን መልዕክት ስለመረዳትህ እርግጠኛ ባልሆንም ስለጋበዝከን ዘፈን አመሰግናለሁ:: እኔ ደግሞ ይህን ግጥም ልጋብዝህ

” . . .Ni aara naan jedhu obsee hin dabarfatu

Madaa koo kanatti falaxaa itti horfu

Isan an sossobee kunuunse kunuunsee  qoorsu

Isaan guyyaa guyyaan na jalaa boochisu

Miirri dhukkubbii isaa qaama koo bobeessaa

Muddaa mudhiin isaa na dhoweera deemsa

Madaa kootu hin qooru maafan aaruu dhiisa”

ሙሉውን ግጥም (በግርድፍ ትርጉም “ቁስሌ አልደረቀም ለምን አልናደድ” ፀኃፊ ተስፋዬ ብርመጂ) ከጉለሌ ፖስት ማግኘት ትችላለህ:: አሁንም እንደቀድሞው “ማንብብ ሳይጠበቅብኝ አውቀዋለሁ” ብለህ እንደማትዘለው ተስፋ አደርጋለሁ:: ቁቤ አላውቅም ኦሮምኛ አላነብም የሚል የሰነፍ ሰበብ ታመጣለህ ብዬ አልጠብቅም:: “ከልብ ካለቀሱ እንባ አይገድም” አይደል የሚባለው? ፍንፊኔ/አዲስ አበባ የአንደኛ ደረጃ ተማሪ እያለሁ በሁለት ወር የጨረስኩትን አንተ በዚህ እድሜና እውቀት ይከብደሃል ካሉኝ አላምንም::  ምናልባት ኦሮምኛ መማርህ አማርኛን ያስጠፋብኛል ብለህ ሰግተህ ከሆነ በኔ ይሁንብህ፤ አንዳንድ ዘለፋዎችን ያስረሳህ ይሆናል እንጂ ቋንቋው በጭራሽ አይጠፋብህም::
በመጨረሻም አያቶቼ በኦሮምኛ የመከሩኝን ትንሽ ምክር ተርጉሜ ላካፍልህ:: “አንገትህን ቀና አድርገህ ሂድ: ማንነትህ ከማንም ቡራኬ(ወይም ግሳፄ) ሳያሻው ላንተ በቂ ነው:: ራስህን ከመጠን በላይ አትውደድ፤ ነገር ግን እራስህንና እኛን ከሚያስጠላህና የበታች ከሚያረግህ ነገር ራቅ፤ እኛና የወለድናቸው ወላጆችህ እንደምንወድህ አንተ ደግሞ አክብረን፤ ወንድሞችህን ውደድ፤ ለልጆችህም ይህን አስተምር:: ” ምናልባትም አያቶችህና በፅሁፍህ የጠቀስካቸው በኦሮሚያ ውስጥ ስትዘዋወር ያገኘሃቸው አዛውንቶች ተመሳሳይ ምክር ሊመክሩህ ይችሉ ነበር፤ ነገር ግን ቋንቋቸውን አታውቅምና የሚሉትን ስላማትረዳ የሰጡህን እርጎ ብቻ ጠጥተህ ሄድክ:: በወንድሞችህና በልጆቻቸው ላይ ያለምንም ርህራሄ(ምናልባትም በግፊት)  የፃፍከውን አሁን ቢያውቁ እንዴት ይፀፅታቸው ይሆን? ሰላሌ ጉድ ካለ ልጆቼ ለምን ጥበቃ ጠየቁ ብሎ ሳይሆን ያንተና መሰሎችህን እርቢተኝነት አይተው ወንድም በወንድሙ ላይ ሲነሳና በዙሪያው ያለው ሁሉ ዝም ሲል(አንዳንዱም ድንጋይ ሲያቀብል) ታዝበው ነው:: ኦሮሞውንም ሆነ ሰብዓዊነት የሚሰማውን የትኛውንም ማህበረሰብ ጉድ የሚያሰኙት ካገራቸው በግፍ መሰደዳቸው ሳያንስ በስደት በሚኖሩበት በማያውቁት ነገር ሲጠቁ መግቢያ ጠፍቷቸው ከለላ የጠየቁት  ሳይሆኑ በአደባባይ እነሱን ስትዘልፉ ውላችሁ ሰው አይሰማንም በማለት ከጓዳችሁ የምትሰሩት ስራ የተጋለጠባችሁ ናችሁ:: ኤልያስ ክፍሌ ከሞቀ ጎጆው ለግብፅ የተማፅኖ ደብዳቤ ሲፅፍ አቀርቅራችሁ አሳልፋችሁ ስደተኞች መፈክር አነገቡ ብላችሁ የምትንጫጩት ናችሁ ጉደኞች:: ትምክህት፣ ጥላቻና ስድባችሁ ዓለምን ጉድ ያሰኘው ናችሁ የታሪክ ጉደኞች::
የግርጌ ማስታወሻ
በደመ ነፍስ ለፃፍከውና በመረጃ ዕጦት/መዛባት ዕርቃኑን ለቀረው የመጀመሪያው ፅሁፍህ የነበረው አድናቂ ብዛት በተለይም ደግሞ ለዘብ ካለውና ስህተትህን ሙሉ በሙሉም ባይሆን በከፊሉ አምነህ ይቅርታ ከጠየቅክበት ፅሁፍህ ጋር ሲነፃፀር እጅግ አሳሳቢ ነው(2000+ ለ 500 የፌስቡክ አዎንታዊ ምላሽ)::  አንተና ቀጣሪዎችህ የአንባቢያችንና የአድናቂያችን ብዛት የአስተሳሰባችን ትክክለኛነ ት መገለጫ ነው ካላችሁ እኔ ደግሞ የምታራምዱት የብሄር ጥላቻ ፕሮፓጋንዳ መረን የመልቀቁ ውጤት ነው እላለሁ:: ትግሬውንስ ስልጣን ቀማን ብላችሁ ነው እንበል፤ ኦሮሞውስ ምን አድርጎአችሁ ነው? ይህን ትልቅ ህዝብ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ከተረባረባችሁበት ሌላው በቁጥር ያልበዛውማ ትምሩኛላችሁ ብሎ የሚያምን ይመስላችኋል? እናንተ ምናልባት ከግራ የቆሙትን ጎትተን ወደ ቀኝ እናመጣቸዋለን ብላችሁ ከሆነ እኔ ደግሞ ሲጀመር የምትጎትቱት ጠንካራ ገመድ ሳይሆን ቀጭን ክር ነው፤ ሲቀጥል ደግሞ የምትጎትቱት እናንተ ብቻ አይደላችሁምና ያቺ ክር ልትበጠስ እየተቃረበች ነች ባይ ነኝ:: የሚያሳስበኝ የክሩ መሳሳት ሳይሆን የዚህ የብሄር ጥላቻ ዘመቻ መዘዝ ነው:: የዛሬዋ ኢትዮጵያ የወደ ፊት ዕጣ ፈንታ የትኛውንም ይሁን በዛሬዋ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚኖሩ ህዝቦችና ብሄሮች ያሉበት ቦታ እንዳሉ መቆየታቸው የግድ ነው:: በሰሜን አማራና ደቡብ ትግራይ፣ ሰሜን ኦሮሚያና ደቡብ አማራ፣ ምስራቅ ኦሮሚያና ኦጋዴን ወዘተ የሚኖሩ ህዝቦችና ብሄሮች ጎረቤት ሆነው ይቀጥላሉ:: በተለያዩ የደቡብ ከተሞች ውስጥ የተለያዩ ብሄረሰቦች በተለይም አማራው ከረጅም ጊዜ አንስቶ እንደሚኖሩት ወደፊትም ይኖራሉ:: እናም የትኛውንም የፖለቲካ አቅጣጫ የሚከተል ለነዚህ ዜጎች የወደፊት ሰላም ቅድሚያ ካልሰጠ “እኔ ከሞትኩ ሰርዶ አይብቀል” እንዳለችው አህያ የሚያስብ መሆን አለበት::  ዛሬ በተገኘው አጋጣሚና በየሚድያው የጥላቻ መርዝ እየተዘራ ነገ የሰላም ፍሬ መጠበቅ ወይ ከሞኝነት የመነጨ ነው አሊያም አጉል ግትርነት ነው::  ዛሬ በህወኃት መንግስት የተቆጣጠረው ሚዲያ ቀስ በቀስ ወደ አንጀት ቁስልነት ተሸጋግሮ ባለበት ሰዓት በአንዳንድ ድርጅቶች ቁጥጥር ስር ያሉት ሚዲያዎች ገና ስልጣን ሳይኖራቸው የጨጓራ በሽታ ከሆኑ ስልጣን ቢያገኙማ ወዴት እንደሚሸጋገሩ መገመት አያዳግትም::

ቸር እንሰንብት::

የኦሮሞ ተወላጆች በወያኔ መንግስት ችግር በደረሰባቸው ከሀገር የተሰደዱ

ሁላችንም እንደምናዉቀዉ ጥቂት የማይባሉ የነፍጠኛ ዘረኞች እና የድሮዉን የሞተ የሚንልክ ዲንቁርና ተሽክሞ የምዶልቱት ሀበሻ ነን ተብየዎች፡፡
የኦሮሞ ተወላጆች በወያኔ መንግስት ችግር በደረሰባቸው ከሀገር የተሰደዱ ; በአሁን ወቅት በአባይ ግድብ ተንተርሰው በግብጽ በችግር ላይ መሆናቸውን መመዘገቡ ይታወሳል:: በካይሮ በኢትዮጵዊነት ስም እየደረሰባቸዉን ዲብደባ ለማስቆም በከፍተኛ ሰላማዊ ሰልፍ እያደረጉ መሆኑን ተረጋግጥዋል::ይህን ተከትሎ ናዉ እንግዲ የነፍጠኛ ዘረኞች እና የድሮዉን የሞተ የሚንልክ ዲንቁርና ትኩሳት ነስቶባቸዉ በተለያዩ ምዲያና ወብሳይት ማናፈስ ጀምሮዋል፡፡ለምሣለ፡- ለዘረኝነት ማናፈሻ የቆመዉ  ተብየዉ፣በፈስቡክ እናንተ ጸረ-ኦሮሞ የምንልክ ቡቹሎች : ታዲያ የኢትዮጵያውያን ስደተኞች ብሆኑም፤ወያኔ ደብዲቦዋቸዉ ስያበቃ ከሀገር ስያባረራቸዉ ተመልሶ ኢትዮጵያዊ ነኝ እንዲሉል ፍልገዉ ነዉ፡፡ እናንተስ ሀገረ ጥላችዉ የወጣችዉት ከሃዲ አስመሳይ አይደላቹምን:: ድሮስ ፣ ለሰባዊ መብት ከመቆም ይልቅ ለጸረ- ኦሮሞ ትግል እንደቆማችዉ እያንዳዱ የኦሮሞ ዘጋ የማያዉቅ መሰላችዉን::
የተለያዩ ምዲያ በመጠቀም  የዘረኝነት ተግባር ላይ ተሰማርተው እንደሆነ የኢትዮጵያም ሆነ የኦሮሞ ህዝብ ያልተገናዘበ መሰላችዉን::.
መቸ ነዉ ህይ ድንቁረናችዉ የምገባችዉ??? በተለይ ‘ምንልክ ሳልሳዊ’ የተባልክ መቸ ነዉ ይህ ድንቁረናን የምታሻሽለዉ??
ዉጪ ሀገረ ቁጪ ብለ የዘረኝነት ስብከትና የጸረ-ኦሮሞ ትግል ከምታካህደዉ ድንቁረናይን ብታሻሽል ወይም ለሰባዊ መብት የቆመ ብታስመል ይሻል ነበረ::