Bitootessa 1,2014 Finfinnee
Yeroo ammaa mootummaan wayyaanee gara itti goru dhabeetu jira gama hunda diddaan kautti waraana isaas ramadee diddaawwan qabatan dhaamsuuf yaalullee hin dandeenye,gara caasaa isaa shakkuutti geessee jira,namoota dur shakkaman hunda walitti qabuudhaan qorannaa irratti gaggeessaa,isaan kaan ammo bakka buuteen isaanii dhabamaatu jira,hojjetotas tae barattoota. Gabaasaa Qeerroo Shawaa Kibba Lixaa magaalaa Wallisoo irraa Bitootessa gaafa 01/2014 addeessuun magaalaa kana keessa kan jiraatan nama lama bakka buuteen isaanii dhabamee jira,akka gabaasaa Qeerrootti maqaa ABOtiin kan yakkamaniidha namootni lamaan kuni jireenyaa magaalama Wallisooti. Kanneen kunis
1. Tafarii Mokonnin-yuuniversitii Finfinnee irraa kan eebbifame garuu hojii dhabee kan jiru;
2. Girmaa Dhugaasaa-yuuniversitii Amboo irraa kan eebbifame yoo tahu namootni kun lamaan siyaasa ABOtiin tikoota wayyaaneen qabamanii ukkaamfamanii jiru,kunis olitti akkuma caqasne gaafa Bitootessa 01/2014 ti. Maatiidhaan akkasuma hiriyoottaniin hanga ammaatti hordofamanii kan dhabaman tahuu isaanii gabaafamee jira. Mootummaan Wayyaanee ammallee saba oromoo keessaa kan sabboonummaa qaban adamsaa jirti,abjuun hiika argachuuf dhiyaateera,diinni ilmaan oromoo hojii hojjetetti yeellauun isaa kan hin oolleedha,ammas jabaatee shira gurguddaa ilmaan oromoo irratti raawwachaa jiraatus kufaatiin isaa kan itti dhiyaate sochii yeroo ammaa gaggeeffamaa jiru,wal nyaatinsii fi walitti buiinsi caasaa isaanii gudduutti taaa jiru kuni mallattoo kufaatii wayyaanee tahuun isaa ibsa, diddaan yeroo ammaa wal qabatee kaaa jiru uummata oromoo fi barattoota oromoo jabeessaa fi onnachiisaa jira,ammallee qabsoonii fi diddaan itti fufa hin dhaabbatu!!!
Monday, March 3, 2014
Hojjetootni Mootummaa Magaalaa Hararii fi Yuuniversitii Haromayyaa Irraa Hojii Gadhiisaa Jiraachuun Beekame.
Hara Bitootessa1,2014 gabaasaan Qeerroo Yuuniversitii Haromayyaa irraa ibsutti ammaan dura hojjetootni mootummaa 1000 ol taan dhimma eda’iinsa miindaan wal qabatee waggaa tokkoon dura godina Harargee Haromayaa keessaa diddaa kaasaniin hojii irraa ariyatamuun ni yaadatama, ammas bifuma wal fakkaatuun hojjetoonti walii galaan kan mooraa yuuniversitii Haromayyaa(barsiisota) fi hojjetoota waajjiraalee garagaraa keessaa dalagan guutummaa magaalaa Hararar keessatti argaman gaaffiiwwan wal fakkaatoo inni duraa hojjetootni armaan dura hojii irraa ariyamanii jiran hojiitti haa deebian; jireenyi hedduu nutty qaalaeera kanaaf miindaan nuuf haa dabalamau jedhu qabatanii jiru,gaaffiin kunis hanga ammaatti deebii kan hin arganne gaaffiin kun mootummichaattti kan dhiyaate jioota tokko ol yoo tahu hojjetootni akka walii galaatti magaalaa Hararii fi mooraa yuuniversitii Haromayyaa keessatti argaman hunduu hojii dhaabanii akka jiran Qeerroon gabaasee jira barattootni barsiisonni hojii dhaabaa waan jiraniif barumsa argachuun dhabaa jiru isa kanaaf diddaan gara magaalaa kanaatti jabaatee akka jiru gabaasaan Qeerroo addeessaa jira. Itti Fufa!
Sunday, March 2, 2014
ይድረስ ለፕ/ር ጌታቸው ሀይሌ – ታሪክ ተማሩ እንጂ፣ ከታሪክ አልተማሩም::
በነጌሳ ኦዶ ዱቤ
“ዕርቅና ሰላም፤ የሕይወት ቅመም” በሚል አርዕስት የጻፉትን ጽሁፍ ካየሁ በኋላ፣ ትምህርት መማር ብዙዎችን የማይለውጥ መሆኑን ተረድቻለሁ:: ልክ ከ18ኛ ክ/ዘመን በፊት ያሉ ሰዎች የሚያስቡት ዓይነት፣ የወረደ ጽሁፍ በ21ኛ ክ/ዘመን ከፕ/ር አልጠበኩም:: በድሮ ዘመን ይኖሩ የነበሩ ሰዎች ከመካከለኛ ምስራቅ የመጣውን ሃይማኖት መቀበል፣ በራሱ ሥልጣኔ ይመስላቸዉ ነበር:: የድሮ ሰዎች ጥሩ አማርኛ የተናገረ “የሰለጠነ”፣ ጥሩ አማርኛ መናገር ያልቻለ “ኋላ ቀር” ብለው ያስቡ ነበር:: የ21ኛ ክ/ዘመን ፕ/ር ለዚያውም በምዕራቡ ዓለም የኖሩ ፕ/ር ይህንኑ ሲደግሙልኝ ታድያ ለምን አልገረም? ገና “‘የመሬት ላራሹ’ ጩኸት” ሲሉ ነው፣ እኝህ ሰውዬ ፊውዳል ናቸው ማለት ነው ብየ የተጠራጠርኩት:: ለማንኛውም፣ እስኪ የፕ/ሩን ፅሁፍ ይዘት ወደ መገምገም ልመለስ::
1. “ኢትዮጵያን ያቆረቆዟት እስላሞችና ኦሮምኛ ተናጋሪዎች ናቸው፥ ስለሆነም ዕርቅ ይመጣ ዘንድ እስላሞችና ኦሮሞዎች አባቶቻቸው ላደረሱት ጥፋት የኢትዮጵያን ህዝብ ይቅርታ መጠየቅ አለባቸው” ብለዉ አረፉ::
የኦሮሞ ህዝብም ሆነ የእስልምና እምነት ተከታዮች ኢትዮጵያ በምትባለው ሀገር ውስጥ፣ ከጥንት ጀምሮ የተበደሉ ናቸው፡፡ በዚያን ዘመንም ቢሆን ሌሎችን ለመዝረፍ እና ለማስገበር የሚዘምቱት የደጋማዉ የክርስቲያን መንግስት ገዥዎች ናቸዉ፡፡ ይህንን በተደጋጋሚ ሲፈፅሙ ኖረዋል፡፡ በተረትም መልክ “ለሰማይ ምሰሶ የለው፤ ለእስላም (ጋላ) አገር የለው” እያሉ ሲያጠቁት የነበሩት እነሱ ናቸው፡፡ ይህ እርሶ አሁን ያንፀባረቁት የጥላቻና የጠላትነት አመለካከት፣ አሁን የተጀመረ አይደለም። አባ ባህርይም “በታሪክ ጠላቶቻችን የሆኑት እስላም እና ጋላ” በማለት ጽፏል:: አፄ ቴዎድሮስ ከመነሻው ጀምሮ ሁለት ጠላቶች እንዳሉት፣ እነዚህም ኦሮሞዎች እና እስላሞች እንደሆኑ በግልፅ አውጆ ይህንኑ የወሎ ኦሮሞዎችን በመፍጀት አሳክቷል፡፡ ለንግስት ቪክቶሪያ በፃፈው ደብዳቤ መሳሪያ የሚፈልገውም እነዚህን ለመፍጀት እና ለማስገበር መሆኑን ገልጿል፡፡ (አፄ ቴዎድሮስ የሚያውቀው ጠላቶቹ የወሎ አሮሞዎች ነበሩ):: አፄ ዮሃንስም ቢሆን የወሎ ኦሮሞዎችን ወይም እስላሞችን፣ ቦሩ ሜዳ ላይ ሰብስበው በሺዎች የሚቆጠሩትን እጃቸውን መቁረጡ ይታወቃል፡፡ እነሱ ለፈፀሙት፣ ኦሮሞና እስላም ይቅርታ ሊጠየቁ ሲገባው፣ እንዴት ይቅርታ ይጠይቁን ይባላል?
አጥፍቶ ከሆነ ይቅርታ መጠየቅ ለኦሮሞ ምንም አስቸጋሪ አይደለም:: በኢትዮጵያ ታሪክ ከሥልጣን ወርዶ ሕዝብን ይቅርታ የጠየቀ ከዶ/ር ነጋሶ ውጪ አለን? ይህ እንግዲህ ሥልጣኔ ነው:: ሥልጣኔ ቤት መገንባት እና ድንጋይ ማቆም ብቻ ነው ያለው ማነው? ዋናው ጥያቄ ግን ጥፋቱ ምንድነው? የሚለው ነው:: ፕ/ሩ ኦሮሞ አገር የለውም ባይ ናቸው:: ይህ እንግዲህ ሃበሾች ኦሮሞን በአገሩ ሄደው ሲያጠቁ ለማስገበርም ሆነ አገሩን ለመቀማት ሲዘምቱበት የሚያቀርቡት ምክንያት ነው:: እውነት ኦሮሞ አገር የለውም እንዴ? ነው ወይስ ከማዳጋስካር ነው የመጣው? “ኦሮሞ ከአፍሪካ ቀንድ ውጪ መጣ” የሚሉት ታሪክ የውሸት ታሪክ ነው። የኩሽ ነገድ ህዝብ ከግብፅ ጀምሮ በዛሬይቷ ሱዳን እና በአፍሪካ ቀንድ ለብዙ ሺህ ዓመታት በመኖሩ ይህ አካባቢ ለኩሾች ጥንት መኖሪያቸው ነው፡፡ ከ700 ዓመተ አለም እስከ 100 ዓ.ም ከየመን ፈልሰው ወደ አፍሪካ ቀንድ የመጡት አግዓዚያኒ የተባሉት የሴም ዘሮች ናቸው፡፡ እነዚህ ናቸዉ እንግዲህ ነባሩንና አፍርካዊውን የኦሮሞ ህዝብ መጤ ነው የሚሉት:: የኩሽ ነገድ የሆኑት እነ ሲዳማ፣ ሀዲያ፣ አፋር፣ ሱማሌ፣ አገው፣ ሁሉ አገራቸሁ የአፍሪካ ቀንድ መሆኑ እየታወቀ ኦሮሞ ብቻ መጤ የተባለው ልያስገብሩት ሲዘምቱበት ስላልተሣካላቸዉ ነው:: ሊወሩትና ሊዘርፉት ሲመጡ አሸነፋቸው:: መሬታቸውን አባሮ ያዘባቸው:: ራስን መከላከል (self defense) በአለማቀፍ ህግ የተረጋገጠ መብት ነው:: ፕ/ር ጌታቸው “ኦሮሞ አልገብርም ብሎ” ብለዋል:: አዎ ትክክል ነው:: በሃገሩ ላይ ለራሱ የገዳ መንግስት እንጅ ለእነ ሀምደፅዮን ለምን ይገብር? ጉዳዩ “ጅራፍ እራሱ ገርፎ እራሱ ይጮሀል” ሆነ እንጂ ይቅርታ መጠየቅ ያለበት ወራሪው ነው::
2. “አፄ ምኒልክና ራስ ጎበና ዳጨ ስፍር ቁጥር በሌለው ጎሳ የተበታተኑትንና እርስ በርሳቸው የሚባሉትን ኦሮምኛ ተናጋሪዎች አንድ ያደረጉበትን ቀን በየዓመቱ ማክበር አለባቸው።”
አፄ ምኒልክ ምን አደረጉ?
1. ቡላቶቪች የተባለው ራሺያዊ በ1900 ከሚኒሊክ ጦር ጋር ዘምቶ የነበረ ሲሆን “Ethiopia Through Russian Eyes” በተሰኘው መጽሀፉ የሚኒሊክ ወረራ የኦሮሞን ህዝብ ቁጥር በግማሽ ያሳነሰ መሆኑን ጠቅሷል፡፡
2. ማርቲን ዴ ሳልቫክ የተባለ ፈረንሳዊ የካቶሊክ ሚሺነሪ (1900) “The Oromo: An Ancient Africa Nation” በተባለው መጸሀፋቸው በዚህ ወረራ የኦሮሞ ህዝብ ቁጥር በግምት ከአስር ሚሊየን ወደ አምስት ሚሊየን መውረዱን ገምቷል፡፡
3. August 18, 1895 እ.አ.አ የታተመው የኒውዮርክ ታይምስ ጋዜጣ፣ አፄ ሚኒሊክ በኦሮሞ ላይ ዘመቻ በመክፈት ወንዶቹን በመፍጀት ሕፃናት እና ሴቶችን በባሪያነት መውሰድ በሰፊው ይተገበሩ እንደነበር ፅፏል፡፡
4. February 26, 1895 እ.አ.አ የታተመው የኒውዮርክ ታይምስ ጋዜጣ አሰቃቂው የሚኒሊክ ዘመቻ በሚል ርዕስ ስር ሰሞኑን ንጉስ ሚኒሊክ በኦሮሞ ህዝብ ላይ በደቡብ አቢሲኒያ የከፈቱት ዘመቻ 70,000 ሰዎችን በመግደል 15,000 መማረካቸውን ገልፀዋል፡፡
5. August 2,1874 እ.አ.አ የታተመው የኒውወርክ ታይምስ ጋዜጣ የአቢሲንያ ባሪያዎች በሚል አርስት ስር በየዓመቱ ከ80,000 እስከ 90,000 የሚሆኑ ባሪያዎች በምፅዋ ወደብ በኩል ወደ ውጪ የሚሽጡ መሆኑን ጠቅሶ የባሪያ ነጋዴዎቹ ባሪያዎችን የሚገዙት ከነፍጠኞቹ ሲሆን ንጉሰ ነገስቱም የቀረጡ ተቋዳሽ መሆኑን ያትታል፡፡ ከ1.2 ሚሊዮን በላይ ኢትዮጽያዊያኖችን በባርነት ሸጠዋል (መኩሪያ ቡልቻ)::
6. አኖሌ ላይ የሦስት ሺህ ኦሮሞዎች እጅ እና ጡት ከማስቆረጣቸው በተጨማሪ በአደዋ ጦርነት የተማረኩ 800 የኤርትራ አስካሪዎችን ቀኝ እጅ እና ቀኝ እግር አስቆርጠዋል፡፡
7. November 7, 1909 እ.አ.አ የታተመው የኒውዮርክ ታይምስ ጋዜጣ በአርስቱ የአቢሲኒያው ንጉስ ሚኒሊክ በአሜሪካው የባቡር ሃዲድ ስራ ተቋራጭ ከፍተኛ የአክሲዮን ባለቤት ናቸው በማለት ወደ ዝርዝሩ ውስጥ ስንገባ ይህ የባቡር ሃዲድ አክሲዮን ከሃያ አምስት ሚሊዮን ዶላር በላይ መሆኑ እና ከዚህ በተጨማሪ በቤልጅየም እና እስካንዲኒቭያ ከተሞች የወርቅ አምራች ኩባንያ ውስጥ አክሲዮን እንዳላቸው ዘርዝረዋል፡፡ ይህ ሁሉ ንብረት ከዬት መጣ ብለን ብንጠይቅ ከተወረሩ ብሄር ብሄረሰቦች የተዘረፈ መሆኑ ግልፅ ነው፡፡ በዚሁ መሰረት የሚኒሊክ ወታደሮች ከአርሲ 66,000 የቀንድ ከብት (ፕሮፌሰር መኩሪያ ቡልቻ)፤ ከወላይታ 18,000 (ተሻለ) ከደቡብ ኦሞ 40,000 ከጂጂጋ 50,000 (ጆን ማርካኪስ) ወዘተ… የተዘረፈ ነው፡፡
8. አፄ ሚኒሊክ ከምእራብ ኢንዲያ ወደ አዲስ አበባ መጥቶ የጥቁር ህዝብ መሪ ሁንልን ብሎ የጠየቀውን ቤኒቶ ሲልቪያን የተባለውን ሰውዬ እኔ ጥቁር አይደለሁም፡፡ ሴማዊ ነኝ በማለት አባረውታል፡፡ ሀይለስላሴም HO Davis የተባለው ታዋቂው የጥቁር መብት ታጋይ እና Marques Garvey የተባለው ጃማይካዊ የጥቁር መብት ታጋይ ባናገሩት ጊዜ እኔ የሰለሞን ዘር ነኝ በማለት አፍሪካዊነታቸውን ክደዋል፡፡ እነዚህ በአፍሪካዊነታቸው የማያምኑ፣ በአፍሪካዊነታቸው የሚያፍሩ የበታቸው ስነ ልቦታ የተጠናወታቸው እና በራሳቸው የማይተማመኑ ናቸው፡፡
9. በዳግማዊ ምኒልክ ዘመን ኦሮሞ ሁሉ ተገዛ፣ በአማራ ሕግና ሥርዓት ሔደ፣ ካህናቱ አንድ ኦሮሞ አስተምረው አላጠመቁም፡፡ ይልቅስ ተፊተኛው ቂም የበለጠ ቂም በልቡ አኑረውበት መሬቱን በቀላድ ወሰዱበት፡፡ አንድ ቀላድ የቅስና አንድ ቀላድ የአወዳሽ እያሉ በዚሁ ስብከት ንጉሡን አሳመኑ፡፡ ስለ መንግሥት ያሰቡ መስለው ለንጉሡም አንድ ቀላድ፣ ለወታደር አንድ ቀላድ … መሬቱን ተካፍለው ኦሮሞን እንደ ባሪያ አድርገው ይገዙታል እንጂ የክርስቶስን መንገድ አላሳዩትም፡፡ እነርሱም የእግዝሔርን መንገድ በሚገባ አልተማሩም፣ አስተማሪም ቢመጣም ይከለክላሉ …፡፡ (አፅሜ ጊዮርጊስ )
ይህ ሁሉ ግፍ የተፈፀመባቸዉ ኦሮሞዎች እንዴት ይስገዱለት ይባላል?
ኦሮሞ ከአንድ የዘር ግንድ የተገኘ አንድ ህዝብ ነው፤ የቦረና እና የባሬንቱማ ልጆች:: የቦረና እና የባሬንቱማ ልጆች ህዝባቸው በመብዛቱና አገራቸው በመራራቁ በተለያዩ ገዳዎች ስር መተዳደር ጀመሩ፡፡ በዚህም መሰረት የቦረና ኦሮሞዎች ኦዳ ነቤን ማእከላቸው ሲያደርጉ ባሬንቱማዎች ደግሞ ማእከላቸውን ኦዳ ቡልቱም አድርገዋል፡፡ በተለያዩ ገዳ ሥር የተከፋፈሉ ኦሮሞዎች አልፎ አልፎ የጎሳ ግጭቶች በመካከላቸዉ ሊፈጠር ይችላል:: ይህንን ግጭትም በጉማ ይፈቱት ነበር። ፕ/ሩ እንዳሉት በጎሳ የሚጋጩ ወይም በጎሳ የተደራጁትን መውረር መጨፍጨፍ እና መፍጀት በጎ ተግባር ነው ከተባለ አውሮፓውያን አፍርካን መውረራቸውን የምንቃወመው ነጭ ስለሆኑ ብቻ እንጅ በጎሳ የሚጋጩ አፍሪካውያንን መውረራቸው በጎ ተግባር ነበር ማለት ነው።
የገዳ ስርዓት የሥልጣኔ ምልክት እንጂ የማፊያ ሥርዓት አይደለም:: ሥርዓቱ ስልጣን ከአንድ ቡድን ወደ ሌላ ቡድን በሰላማዊ መንገድ የሚተላለፍበት ስርዓት ነው፡፡ ይህ ስርዓት በየስምንት ዓመት እድሜ እርከን የስራ ድርሻ በመከፋፈል ህብረተሰቡን በአምስት የፖለቲካ ፓርቲዎች ስር በማደራጀት አምስቱ ቡድኖች ተራ በተራ ለስምንት ዓመት የሚያስተዳድሩበት ስርዓት ነው፡፡ ሁሉም ሉባ የራሱ የሆነ የሚያከናውነው ተልዕኮ አለው፡፡ ለምሳሌ በጠላት የተያዘ መሬት ካለ የማስለቀቅ ግዴታ ስለሚኖርበት ያንን ጉዳይ እስካላከናወነ ድረስ እረፍት አይኖረውም፡፡ እነ አባ ባህሪ በስርዐቱ ጥንካሬ ምክንያት በወገኖቻቸዉ ላይ በደረሰው ሽንፈት የተነሳ የቻሉትን ያህል ስርዐቱን አሉታዊ አስመስለው ስለፃፉ የስርዐቱን ዲሞክራሲያዊነት አያሳጣውም፡፡ የገዳ ስርዐት የኦሮሞን ህዝብ በእኩልነት እና በዲሞክራሲ እንዲኖር ያስቻለና በተሻለ አደረጃጀት የኦሮሞ ህዝብ ራሱን እንድከላከል ያስቻለዉ በመሆኑ የኦሮሞን ህዝብ የሚጠሉ “አባ ባህሪዎች” እና ተሸናፊዎች ይህንን ስርዐት ሊወዱት አይችሉም፡፡
እኛ ኦሮሞን አንንቅም አንጠላም ይሉ ይሆናል።‹‹ራእየ ማርያም›› ከሚል የጸሎት መጽሐፍ ኮፒ የተደረገ ጽሑፍ ላስነብቦት:
“… ከስር እስከ ጫፍ፣ ከጫፍ እስከ ስር ድረስ በአምስት ሺሕ ዓመት የማይደረስበት ትልቅ ገደል አሳየኝ፡፡ ያንዱ ነፍስ በአንዱ ላይ ሲወድቅ ዐየኹ፡፡ እኔም ምንድናቸው ብዬ ልጄን ( ኢየሱስን መኾኑን ልብ ይሏል) ጠየቅኹት፡፡ እርሱም እንዲህ ሲል መለሰላት፡ … አራስ፣ መርገም፣ ደንቆሮ፣ ‹‹እስላም››፣ ‹‹ጋላ››፣ ‹‹ሻንቅላ››፣ ‹‹ፈላሻ›› ጋር የተኙ፣ ፈረስ፣ አህያ፣ ግመል በግብረ ስጋ የሚገናኙ፣ ወንዱም ግብረ ሰዶም ወገሞራ የሚዳረጉ… እነዚህ ሁሉ ኩነኔያቸው ይህ ነው አለኝ …፡፡”
በአንድነት የእግዚአብሔርን መንግሥት እንወርሳለን ብላ በምታስተምር ቤተ ክርስቲያን ውስጥ እንዲህ ዓይነት ሕዝቦችን የሚለያይና የሚከፋፍል ጽሑፍ መኖሩ ምን ይባላል እስኪ? እኛ ይህንን ሁሉ ችለን ነዉ እርቅና ሰላም ይሻላል ብለን የተቀመጥነዉ።
ስለ መስለብም አንስተዋል። መስለብ የሰሜቲኮችና የአማራ ባህል ነው። ማስርጃ ፩። በመጽሀፍ ቅዱስ መጽሀፈ ነገስት ውስጥ ዳዊት የሳኦልን ልጅ ለማግባት የ200 ፊልስጤማውያን ብልት ቆርጦ ማምጣቱ:: ዳዊት የሰለሞን ኣባት ነው። የሰለሞን ልጆች ነን የሚሉት እነማን እንደሆኑ ማስረዳት አይጠበቅብንም። ማስርጃ ፪። በመጽሀፍ ቅዱስ የሀዋርያት ሥራ መጽሀፍ አንድ ኢትዮጵያዊ ጃንደረባ ወደ ኢየሩሳሌም ተጉዞ ነበር። ይህ ግዜ በግምት ፩ኛ ክፍለ ዘመን ነው። ሰውየው ከሰሜን ኢትዮጵያ ስለመሆኑም ግልጽ ነው። ማስርጃ ፫። ኮሎኔል አልኸንድሮ ዴል ባየ የተባለው የኢትዮጵያ ወዳጅ በጻፈው “ቀይ አንበሣ” በተሰኘው መጽሀፍ ውስጥ አማሮች ከ10 እስከ 15 ዕድሜ የሆኑ ህጻናትን ብልት እየሰለቡ የንጉሶች፣ የራሶች እና የፊታውራሪዎች አገልጋይ ጃንደረባ ያደርጓቸው እንደነበር ጽፏል። ድምጻቸው ወደ ቀጭንነትም ስለሚቀየር ቤቴ ክርስቲያን ውስጥም ይቀድሱ እንደነበር ይታወቃል።
3. “ሶስተኛው እርምጃ አስተሳሰብን ከሰብአ ትካት አስተሳሰብ ወደ ሰብአ ዘመን አስተሳስብ ማራመድ ነዉ”
አባ ባህሪ ብእራቸውን ከወረቀት ጋር ሲያገናኙ የነገዱን ቁጥር ብዛት ፣ ሰውን ለመግደል ያለውን ትጋት ወዘተ እያሉ በጥላቻ እና በጠላትነት መንፈስ ልክ እንዳንተ የፃፉ በመሆናቸው እንደ እውነተኛ ታሪክ አድርገህ ልትከራከርባቸው መሞከርህ የታሪክ ምሁርነትህን አጠያያቂ ያደርገዋል:: የኢትዮጵያ ታሪክ የውሸት ታሪክ ነው። ባለሟሎቹ ነገስታቱን ለማስደሰት ልክ ዛሬ የመለስ ደጋፊዎች “የተለየ ራዕይ ያለው፣ መልካም መሪ”፣ በሚሊዮን ዓመት አንዴ የተፈጠረ፣” ወዘተ… እያሉ እየፃፉለት እንዳሉት ያኔም ንጉሶቹን በማሞገስ ጽፈውላቸዋል። ጠላቱን ደግሞ በማውገዝ ያስደስቱታል። እንድያውም የኢትዮጽያ ታሪክ ክብረ ነገስት ይባል የለም?
የኩሽ ሥልጣኔ በአፍርካ ቀደምትሥልጣኔ መሆኑን Drusilla Dunjee Houston, (18761941)Wonderful Ethiopians በተሰኘዉ መጽሃፏ the Cushites were the earliest known Black African civilization. Reaching its peak between 1750 and 1500 B.C.E., and lasting until the fourth century C.E., the Cushite empire occupied what is now the Sudan, with its capital at Meroe on the Nile. At their high point, Cushites even conquered and ruled ancient Egypt from 750650 B.C.E. Because of their geographical isolation, they had nowhere near the impact on other parts of the world that Houston attributed them. The Cushites were heavily influenced by the older Egypt culture, rather than the other way around. They left behind fields of hundreds of small steepangled burial pyramids, the design of which was borrowed from Egypt and scaled down. በማለት ይህ ሕዝብ የታላቅ እና የቀደምት ሥልጣኔ ባለቤት መሆኑን አብራርታለች። Prehistoric Nations በተሰኘዉ መጽሃፉ John
D. Baldwin (18091883) የኩሽ ሥልጣኔ ከግብጽም ይቀድማል በማለት ጽፏል “According the author, there was an ancient civilization that existed in Ancient Arabia, prior to the rise of the civilizations in Sumer, Egypt and the Indus Valey.” ኩሽ (ጥቁር ፌሮኖች)ግብጽን ስያስተዳድሩ እንደነበርም In 1913 to 1916 Harvard Egyptologist George A. Reisner (18671942) discovered a previously unknown Sudanese civilization and the first archaeological evidence that Cushite kings ruled Egypt.
ለመሆኑ ስልጣኔ ማለት ምን ማለት ነው? ስልጣንን በሰላም ማስተላለፍ ነው ወይስ ለስልጣን ብሎ መጨራረስ እና መፈጃጀት? በዘመነ እያሱ በጎንደር ቤ/መንግስት የመርዝ ሰለባ የሆኑትን ታሪክ ይቁጠራቸው፡፡ ለበቀል አለመገዳደል እና የጠፋ ህይወት ሲኖር በጉማ መጨረስ ስልጣኔ አይደለም ወይ? ሚስቴን አየህ በሚል ከመገዳደል እና በሴት ጉዳይ አንገዳደልም ብሎ ህግ ከማውጣት የቱ ነው ዘመናዊነት? ኦሮሞዎች በሴት ጉዳይ እንደማይገዳደሉ በእርሶ መጽሐፍ ተጽፏል:: አማራዎች ግን ከሚስቶቻቸው ውጭ ሌላ ሴት ሲያፈቅሩ ሚስቶቻቸውን በመርዝ ገድለው ሌላ ያገቡ እንደነበር ያነበብኩት ከዚሁ ከመጽሐፍዎ ነው፡፡ ኦሮሞዎች ለህጎቻቸው በጣም እንደሚገዙ፣ በሸንጎዋቸው በውሸት እንደማይፈርዱ እንዲሁም በውሸት እንደማይምሉ የአለቃ ታዬ መጽሀፍ ላይ ተጽፏል፡፡ ከዚህ ውጭ ግን የውጪ ሀይል በሚያጠቃቸው ጊዜ ድንበራቸውን ለመከላከል በገዳ አደረጃጀት መሰረት እራሳቸውን ይከላከሉ ነበር:: በዚህ ወቅት የወጋቸውን ጠላት ለምን ገደሉ? ማለት አይቻልም:: ይህ በማንኛውም መንግስታት መካከል በሚደረጉ ግጭቶች እንኩዋን የተለመደ ነው፡፡ ለመሆኑ እርሶ የሚመፃደቁበት ስልጣኔ ቤተ ክርስቲያን ከመሄድ እና ታቦት እና መስቀል ከመሳለም የዘለለ ምን ተጨባጭ ነገር ሊያሳዩን ይችላሉ? አሁንም ድረስ ከስማችሁ ጀምሮ ደመላሽ፣ አሸብር፣ ግዛው፣ እርገጤ፣ ሽናባቸው፣ ድፋባቸው ወዘተ… እየተባለ የመገዳደል፣የበቀል እና የሽብር ስሞችን ነው የምናየው፡፡ ባህላችሁም ቢሆን ለሰብአዊ ፍጡር ርኅራሄ የሌለው፤ አንዱን ሌላውን የመርገጥ፤ ልክ ሰሞኑን በባህር ዳር እንደታየው ሰው/ባርያ መሸጥ እና ፊውዳላዊ ስርዐት እንጂ ሠላማዊ ሆኖ አያውቅም:: እኔ እስከማቀው ድረስ ስልጣኔ ታማኝነት ነው፡፡ ኦሮሞ ታማኝ መሆኑን ደግሞ ሰሞኑን ማንዴላን ከሞት ያተረፉት መቶ አለቃ ጉታ ዲንቃ እና ጄኔራል ታደሰ ብሩ ማሳያ ናቸው:: ከድሮ ጀምሮ በነበሩት ስርዓቶች ኦሮሞዎች ላመኑበት ከመቆም ውጪ ክህደትን የማያውቁ፣ ቃላቸውን የማያጥፉ መሆናቸውን አሳይተዋል፡፡ ለስልጣን ሲባል ህዝብህን ማስፈጀት እና መተላለቅ በምንም አይነት ስልጣኔ ሊሆን አይችልም፡፡ ቅንነት፣ ቤተሰብን መውደድ፣ እራስን ከፍ ከፍ ያለማድረግ የስልጣኔ አንጂ የኃላ ቀርነት ምልክት ሊሆን አይችልም፡፡ ዘላንነትን (አርብቶ አደርነት) የአኗኗር ዘይቤ እንጂ ኋላ ቀርነት አይደለም:: ክርስቲያን አለመሆን ወይም በአፍሪካዊ እምነት (ዋቄፈና) ተከታይ መሆንም ቢሆን ሊደነቅ እና ሊኮራበት የሚገባ እንጂ እንደ ኋላቀርነት ሊታይ አይችልም፡፡ የራስ የሆነ የእምነት ፍልስፍና የዛን ህዝብ ታላቅነት የሚያሳይ ነው፡፡
ደቡብ ሱዳኖች ራሳቸዉን አረብ እና የበላይ አድርገዉ የምያስቡትን ሰሜን ሱዳኖችን መታገላቸዉ ሰብአ ትካትነት ነበርን?ስኮትላንዶች ከብሪትሽ መገንጠላቸዉ ሰብአ ትካትነት ነበርን? የኮሶቮ አልባንያዎችስ ሰብአ ትካት ናቸዉን? ካልጨቆንኩ፣ በሀብትህ እና በተፈጥሮ ሀብትህ ላይ ካላዘዝኩ፣ ማንነትህን ፣ቋንቋህንና ባህልህን ካላጠፋው ሞቼ እገኛለው የሚልህን ሀይል መጥላት ብቻ ሳይሆን መውጋት ተገቢ ነው፡፡ ኦሮሞ ከኔ ብሄር ውጪ ሌላ ብሄር መኖር የለበትም አይልም፡፡ ከሌሎች ጋር በሠላም እየኖረ ነው፡፡ ወደፊትም በሠላም ይኖራል፡፡ ነገር ግን የጨፈጨፈውን እና ያዋረደውን ስርዐት እያሞገሱ እና በአያቶቹ አፅም እና እሬሳ ላይ ካልጨፈርን የሚሉትን፤ እኛ ምን ግዜም የበላይ ነን የሚሉትን፤ ምንም ቴክኖሎጂ (ስልጣኔም) ሳይኖራቸው በባዶ ሜዳ እራሳቸውን ሰቅለው የሚንቁትን አይታገስም:: አሁን የተጎናፀፈውን በክልሉ ላይ እራሱን በራሱ የማስተዳደር፣ ቋንቋውን የመጠቀም ጉዳዮች ላይ (ምንም እንኩዋን ሀቀኛ ባይሆንም) ይህንን ሀቀኛ ለማድረግ ይታገላል እንጂ አንዳች ቅንጣት ወደ ኋላ እንዲመለስ አይፈቅድም::
ዴሞክራሲ ስለ ግለሰብ መብት ብቻ አይደለም። የቡድን መብቶችንም ይይዛል። በዚህም የተነሳ ነዉ የግለሰብ መብት ላይ ብቻ ከሚያተኩረዉ Universal Declaration of Human Rights (UDHR) ይልቅ International Covenants on Civil and Political Rights (ICCPR) ተቀባይነት ያገኘዉ።
በአጠቃላይ የተማሩና የተመራመሩ ፕሮፌሰር ለአንድ ብሄር እና ለአንድ ሃይማኖት የበላይነት ሲቆሙ የራስን ማንነት፣ ቋንቋ እና ባህል እንዲሁም እራስን በራስ የማስተዳደር አለም አቀፋዊ መብት ይከበርልን የሚሉ ወገኖችን “ሰብአ ትካት” በማለት መሳደባቸው በእጅጉ የሚያሳፍር ዘረኝነት ነው፡፡ የራስን መብት መጠየቅ ከሌላው ጋር እኩል ነኝ ማለት የሌላውን ሳያንቋሽሹ እና ሳይንቁ የራስን ማሳደግ ጤነኛ ብሄርተኝነት ነው፡፡ ይህ በምንም መልኩ ሊያስወቅስ አይችልም:: እርስዎ ምንአልባት በወጣትነትዎ ዘመን የፊት አውራሪ እገሌ ዘር ወይንም የመሳፍንት ዘር በማለት የተወሰኑ ሰዎች በዘር የበላይነት እና ልዩ ጥቅም የሚያገኙበትን ሁኔታ ተጠቅመው የነበሩ እና አሁንም ያንኑ የሚያልሙ ይመስለኛል:: እና ያ እርሶ የሚያልሙት የአንድ ዘር የበላይነት እና ሌሎችን የተለያያ ስም በመስጠት ከሰው የበታች እንደሆኑ አድርጎ ማሰብ ግዜው ያለፈበት በመሆኑ ታሪክ መማርዎ ብቻ በቂ አይደለምና የዚህ አይነት አመለካከት የነበራቸው ከሮማን ኢምፓየር እስከ ብሪትሸ ኢምፓየር እና ናዚ ድረስ በሙሉ ወድቀዋልና ከታሪክ ይማሩ ብለን እንመክሮታለን፡፡
“ዕርቅና ሰላም፤ የሕይወት ቅመም” በሚል አርዕስት የጻፉትን ጽሁፍ ካየሁ በኋላ፣ ትምህርት መማር ብዙዎችን የማይለውጥ መሆኑን ተረድቻለሁ:: ልክ ከ18ኛ ክ/ዘመን በፊት ያሉ ሰዎች የሚያስቡት ዓይነት፣ የወረደ ጽሁፍ በ21ኛ ክ/ዘመን ከፕ/ር አልጠበኩም:: በድሮ ዘመን ይኖሩ የነበሩ ሰዎች ከመካከለኛ ምስራቅ የመጣውን ሃይማኖት መቀበል፣ በራሱ ሥልጣኔ ይመስላቸዉ ነበር:: የድሮ ሰዎች ጥሩ አማርኛ የተናገረ “የሰለጠነ”፣ ጥሩ አማርኛ መናገር ያልቻለ “ኋላ ቀር” ብለው ያስቡ ነበር:: የ21ኛ ክ/ዘመን ፕ/ር ለዚያውም በምዕራቡ ዓለም የኖሩ ፕ/ር ይህንኑ ሲደግሙልኝ ታድያ ለምን አልገረም? ገና “‘የመሬት ላራሹ’ ጩኸት” ሲሉ ነው፣ እኝህ ሰውዬ ፊውዳል ናቸው ማለት ነው ብየ የተጠራጠርኩት:: ለማንኛውም፣ እስኪ የፕ/ሩን ፅሁፍ ይዘት ወደ መገምገም ልመለስ::
1. “ኢትዮጵያን ያቆረቆዟት እስላሞችና ኦሮምኛ ተናጋሪዎች ናቸው፥ ስለሆነም ዕርቅ ይመጣ ዘንድ እስላሞችና ኦሮሞዎች አባቶቻቸው ላደረሱት ጥፋት የኢትዮጵያን ህዝብ ይቅርታ መጠየቅ አለባቸው” ብለዉ አረፉ::
የኦሮሞ ህዝብም ሆነ የእስልምና እምነት ተከታዮች ኢትዮጵያ በምትባለው ሀገር ውስጥ፣ ከጥንት ጀምሮ የተበደሉ ናቸው፡፡ በዚያን ዘመንም ቢሆን ሌሎችን ለመዝረፍ እና ለማስገበር የሚዘምቱት የደጋማዉ የክርስቲያን መንግስት ገዥዎች ናቸዉ፡፡ ይህንን በተደጋጋሚ ሲፈፅሙ ኖረዋል፡፡ በተረትም መልክ “ለሰማይ ምሰሶ የለው፤ ለእስላም (ጋላ) አገር የለው” እያሉ ሲያጠቁት የነበሩት እነሱ ናቸው፡፡ ይህ እርሶ አሁን ያንፀባረቁት የጥላቻና የጠላትነት አመለካከት፣ አሁን የተጀመረ አይደለም። አባ ባህርይም “በታሪክ ጠላቶቻችን የሆኑት እስላም እና ጋላ” በማለት ጽፏል:: አፄ ቴዎድሮስ ከመነሻው ጀምሮ ሁለት ጠላቶች እንዳሉት፣ እነዚህም ኦሮሞዎች እና እስላሞች እንደሆኑ በግልፅ አውጆ ይህንኑ የወሎ ኦሮሞዎችን በመፍጀት አሳክቷል፡፡ ለንግስት ቪክቶሪያ በፃፈው ደብዳቤ መሳሪያ የሚፈልገውም እነዚህን ለመፍጀት እና ለማስገበር መሆኑን ገልጿል፡፡ (አፄ ቴዎድሮስ የሚያውቀው ጠላቶቹ የወሎ አሮሞዎች ነበሩ):: አፄ ዮሃንስም ቢሆን የወሎ ኦሮሞዎችን ወይም እስላሞችን፣ ቦሩ ሜዳ ላይ ሰብስበው በሺዎች የሚቆጠሩትን እጃቸውን መቁረጡ ይታወቃል፡፡ እነሱ ለፈፀሙት፣ ኦሮሞና እስላም ይቅርታ ሊጠየቁ ሲገባው፣ እንዴት ይቅርታ ይጠይቁን ይባላል?
አጥፍቶ ከሆነ ይቅርታ መጠየቅ ለኦሮሞ ምንም አስቸጋሪ አይደለም:: በኢትዮጵያ ታሪክ ከሥልጣን ወርዶ ሕዝብን ይቅርታ የጠየቀ ከዶ/ር ነጋሶ ውጪ አለን? ይህ እንግዲህ ሥልጣኔ ነው:: ሥልጣኔ ቤት መገንባት እና ድንጋይ ማቆም ብቻ ነው ያለው ማነው? ዋናው ጥያቄ ግን ጥፋቱ ምንድነው? የሚለው ነው:: ፕ/ሩ ኦሮሞ አገር የለውም ባይ ናቸው:: ይህ እንግዲህ ሃበሾች ኦሮሞን በአገሩ ሄደው ሲያጠቁ ለማስገበርም ሆነ አገሩን ለመቀማት ሲዘምቱበት የሚያቀርቡት ምክንያት ነው:: እውነት ኦሮሞ አገር የለውም እንዴ? ነው ወይስ ከማዳጋስካር ነው የመጣው? “ኦሮሞ ከአፍሪካ ቀንድ ውጪ መጣ” የሚሉት ታሪክ የውሸት ታሪክ ነው። የኩሽ ነገድ ህዝብ ከግብፅ ጀምሮ በዛሬይቷ ሱዳን እና በአፍሪካ ቀንድ ለብዙ ሺህ ዓመታት በመኖሩ ይህ አካባቢ ለኩሾች ጥንት መኖሪያቸው ነው፡፡ ከ700 ዓመተ አለም እስከ 100 ዓ.ም ከየመን ፈልሰው ወደ አፍሪካ ቀንድ የመጡት አግዓዚያኒ የተባሉት የሴም ዘሮች ናቸው፡፡ እነዚህ ናቸዉ እንግዲህ ነባሩንና አፍርካዊውን የኦሮሞ ህዝብ መጤ ነው የሚሉት:: የኩሽ ነገድ የሆኑት እነ ሲዳማ፣ ሀዲያ፣ አፋር፣ ሱማሌ፣ አገው፣ ሁሉ አገራቸሁ የአፍሪካ ቀንድ መሆኑ እየታወቀ ኦሮሞ ብቻ መጤ የተባለው ልያስገብሩት ሲዘምቱበት ስላልተሣካላቸዉ ነው:: ሊወሩትና ሊዘርፉት ሲመጡ አሸነፋቸው:: መሬታቸውን አባሮ ያዘባቸው:: ራስን መከላከል (self defense) በአለማቀፍ ህግ የተረጋገጠ መብት ነው:: ፕ/ር ጌታቸው “ኦሮሞ አልገብርም ብሎ” ብለዋል:: አዎ ትክክል ነው:: በሃገሩ ላይ ለራሱ የገዳ መንግስት እንጅ ለእነ ሀምደፅዮን ለምን ይገብር? ጉዳዩ “ጅራፍ እራሱ ገርፎ እራሱ ይጮሀል” ሆነ እንጂ ይቅርታ መጠየቅ ያለበት ወራሪው ነው::
2. “አፄ ምኒልክና ራስ ጎበና ዳጨ ስፍር ቁጥር በሌለው ጎሳ የተበታተኑትንና እርስ በርሳቸው የሚባሉትን ኦሮምኛ ተናጋሪዎች አንድ ያደረጉበትን ቀን በየዓመቱ ማክበር አለባቸው።”
አፄ ምኒልክ ምን አደረጉ?
1. ቡላቶቪች የተባለው ራሺያዊ በ1900 ከሚኒሊክ ጦር ጋር ዘምቶ የነበረ ሲሆን “Ethiopia Through Russian Eyes” በተሰኘው መጽሀፉ የሚኒሊክ ወረራ የኦሮሞን ህዝብ ቁጥር በግማሽ ያሳነሰ መሆኑን ጠቅሷል፡፡
2. ማርቲን ዴ ሳልቫክ የተባለ ፈረንሳዊ የካቶሊክ ሚሺነሪ (1900) “The Oromo: An Ancient Africa Nation” በተባለው መጸሀፋቸው በዚህ ወረራ የኦሮሞ ህዝብ ቁጥር በግምት ከአስር ሚሊየን ወደ አምስት ሚሊየን መውረዱን ገምቷል፡፡
3. August 18, 1895 እ.አ.አ የታተመው የኒውዮርክ ታይምስ ጋዜጣ፣ አፄ ሚኒሊክ በኦሮሞ ላይ ዘመቻ በመክፈት ወንዶቹን በመፍጀት ሕፃናት እና ሴቶችን በባሪያነት መውሰድ በሰፊው ይተገበሩ እንደነበር ፅፏል፡፡
4. February 26, 1895 እ.አ.አ የታተመው የኒውዮርክ ታይምስ ጋዜጣ አሰቃቂው የሚኒሊክ ዘመቻ በሚል ርዕስ ስር ሰሞኑን ንጉስ ሚኒሊክ በኦሮሞ ህዝብ ላይ በደቡብ አቢሲኒያ የከፈቱት ዘመቻ 70,000 ሰዎችን በመግደል 15,000 መማረካቸውን ገልፀዋል፡፡
5. August 2,1874 እ.አ.አ የታተመው የኒውወርክ ታይምስ ጋዜጣ የአቢሲንያ ባሪያዎች በሚል አርስት ስር በየዓመቱ ከ80,000 እስከ 90,000 የሚሆኑ ባሪያዎች በምፅዋ ወደብ በኩል ወደ ውጪ የሚሽጡ መሆኑን ጠቅሶ የባሪያ ነጋዴዎቹ ባሪያዎችን የሚገዙት ከነፍጠኞቹ ሲሆን ንጉሰ ነገስቱም የቀረጡ ተቋዳሽ መሆኑን ያትታል፡፡ ከ1.2 ሚሊዮን በላይ ኢትዮጽያዊያኖችን በባርነት ሸጠዋል (መኩሪያ ቡልቻ)::
6. አኖሌ ላይ የሦስት ሺህ ኦሮሞዎች እጅ እና ጡት ከማስቆረጣቸው በተጨማሪ በአደዋ ጦርነት የተማረኩ 800 የኤርትራ አስካሪዎችን ቀኝ እጅ እና ቀኝ እግር አስቆርጠዋል፡፡
7. November 7, 1909 እ.አ.አ የታተመው የኒውዮርክ ታይምስ ጋዜጣ በአርስቱ የአቢሲኒያው ንጉስ ሚኒሊክ በአሜሪካው የባቡር ሃዲድ ስራ ተቋራጭ ከፍተኛ የአክሲዮን ባለቤት ናቸው በማለት ወደ ዝርዝሩ ውስጥ ስንገባ ይህ የባቡር ሃዲድ አክሲዮን ከሃያ አምስት ሚሊዮን ዶላር በላይ መሆኑ እና ከዚህ በተጨማሪ በቤልጅየም እና እስካንዲኒቭያ ከተሞች የወርቅ አምራች ኩባንያ ውስጥ አክሲዮን እንዳላቸው ዘርዝረዋል፡፡ ይህ ሁሉ ንብረት ከዬት መጣ ብለን ብንጠይቅ ከተወረሩ ብሄር ብሄረሰቦች የተዘረፈ መሆኑ ግልፅ ነው፡፡ በዚሁ መሰረት የሚኒሊክ ወታደሮች ከአርሲ 66,000 የቀንድ ከብት (ፕሮፌሰር መኩሪያ ቡልቻ)፤ ከወላይታ 18,000 (ተሻለ) ከደቡብ ኦሞ 40,000 ከጂጂጋ 50,000 (ጆን ማርካኪስ) ወዘተ… የተዘረፈ ነው፡፡
8. አፄ ሚኒሊክ ከምእራብ ኢንዲያ ወደ አዲስ አበባ መጥቶ የጥቁር ህዝብ መሪ ሁንልን ብሎ የጠየቀውን ቤኒቶ ሲልቪያን የተባለውን ሰውዬ እኔ ጥቁር አይደለሁም፡፡ ሴማዊ ነኝ በማለት አባረውታል፡፡ ሀይለስላሴም HO Davis የተባለው ታዋቂው የጥቁር መብት ታጋይ እና Marques Garvey የተባለው ጃማይካዊ የጥቁር መብት ታጋይ ባናገሩት ጊዜ እኔ የሰለሞን ዘር ነኝ በማለት አፍሪካዊነታቸውን ክደዋል፡፡ እነዚህ በአፍሪካዊነታቸው የማያምኑ፣ በአፍሪካዊነታቸው የሚያፍሩ የበታቸው ስነ ልቦታ የተጠናወታቸው እና በራሳቸው የማይተማመኑ ናቸው፡፡
9. በዳግማዊ ምኒልክ ዘመን ኦሮሞ ሁሉ ተገዛ፣ በአማራ ሕግና ሥርዓት ሔደ፣ ካህናቱ አንድ ኦሮሞ አስተምረው አላጠመቁም፡፡ ይልቅስ ተፊተኛው ቂም የበለጠ ቂም በልቡ አኑረውበት መሬቱን በቀላድ ወሰዱበት፡፡ አንድ ቀላድ የቅስና አንድ ቀላድ የአወዳሽ እያሉ በዚሁ ስብከት ንጉሡን አሳመኑ፡፡ ስለ መንግሥት ያሰቡ መስለው ለንጉሡም አንድ ቀላድ፣ ለወታደር አንድ ቀላድ … መሬቱን ተካፍለው ኦሮሞን እንደ ባሪያ አድርገው ይገዙታል እንጂ የክርስቶስን መንገድ አላሳዩትም፡፡ እነርሱም የእግዝሔርን መንገድ በሚገባ አልተማሩም፣ አስተማሪም ቢመጣም ይከለክላሉ …፡፡ (አፅሜ ጊዮርጊስ )
ይህ ሁሉ ግፍ የተፈፀመባቸዉ ኦሮሞዎች እንዴት ይስገዱለት ይባላል?
ኦሮሞ ከአንድ የዘር ግንድ የተገኘ አንድ ህዝብ ነው፤ የቦረና እና የባሬንቱማ ልጆች:: የቦረና እና የባሬንቱማ ልጆች ህዝባቸው በመብዛቱና አገራቸው በመራራቁ በተለያዩ ገዳዎች ስር መተዳደር ጀመሩ፡፡ በዚህም መሰረት የቦረና ኦሮሞዎች ኦዳ ነቤን ማእከላቸው ሲያደርጉ ባሬንቱማዎች ደግሞ ማእከላቸውን ኦዳ ቡልቱም አድርገዋል፡፡ በተለያዩ ገዳ ሥር የተከፋፈሉ ኦሮሞዎች አልፎ አልፎ የጎሳ ግጭቶች በመካከላቸዉ ሊፈጠር ይችላል:: ይህንን ግጭትም በጉማ ይፈቱት ነበር። ፕ/ሩ እንዳሉት በጎሳ የሚጋጩ ወይም በጎሳ የተደራጁትን መውረር መጨፍጨፍ እና መፍጀት በጎ ተግባር ነው ከተባለ አውሮፓውያን አፍርካን መውረራቸውን የምንቃወመው ነጭ ስለሆኑ ብቻ እንጅ በጎሳ የሚጋጩ አፍሪካውያንን መውረራቸው በጎ ተግባር ነበር ማለት ነው።
የገዳ ስርዓት የሥልጣኔ ምልክት እንጂ የማፊያ ሥርዓት አይደለም:: ሥርዓቱ ስልጣን ከአንድ ቡድን ወደ ሌላ ቡድን በሰላማዊ መንገድ የሚተላለፍበት ስርዓት ነው፡፡ ይህ ስርዓት በየስምንት ዓመት እድሜ እርከን የስራ ድርሻ በመከፋፈል ህብረተሰቡን በአምስት የፖለቲካ ፓርቲዎች ስር በማደራጀት አምስቱ ቡድኖች ተራ በተራ ለስምንት ዓመት የሚያስተዳድሩበት ስርዓት ነው፡፡ ሁሉም ሉባ የራሱ የሆነ የሚያከናውነው ተልዕኮ አለው፡፡ ለምሳሌ በጠላት የተያዘ መሬት ካለ የማስለቀቅ ግዴታ ስለሚኖርበት ያንን ጉዳይ እስካላከናወነ ድረስ እረፍት አይኖረውም፡፡ እነ አባ ባህሪ በስርዐቱ ጥንካሬ ምክንያት በወገኖቻቸዉ ላይ በደረሰው ሽንፈት የተነሳ የቻሉትን ያህል ስርዐቱን አሉታዊ አስመስለው ስለፃፉ የስርዐቱን ዲሞክራሲያዊነት አያሳጣውም፡፡ የገዳ ስርዐት የኦሮሞን ህዝብ በእኩልነት እና በዲሞክራሲ እንዲኖር ያስቻለና በተሻለ አደረጃጀት የኦሮሞ ህዝብ ራሱን እንድከላከል ያስቻለዉ በመሆኑ የኦሮሞን ህዝብ የሚጠሉ “አባ ባህሪዎች” እና ተሸናፊዎች ይህንን ስርዐት ሊወዱት አይችሉም፡፡
እኛ ኦሮሞን አንንቅም አንጠላም ይሉ ይሆናል።‹‹ራእየ ማርያም›› ከሚል የጸሎት መጽሐፍ ኮፒ የተደረገ ጽሑፍ ላስነብቦት:
“… ከስር እስከ ጫፍ፣ ከጫፍ እስከ ስር ድረስ በአምስት ሺሕ ዓመት የማይደረስበት ትልቅ ገደል አሳየኝ፡፡ ያንዱ ነፍስ በአንዱ ላይ ሲወድቅ ዐየኹ፡፡ እኔም ምንድናቸው ብዬ ልጄን ( ኢየሱስን መኾኑን ልብ ይሏል) ጠየቅኹት፡፡ እርሱም እንዲህ ሲል መለሰላት፡ … አራስ፣ መርገም፣ ደንቆሮ፣ ‹‹እስላም››፣ ‹‹ጋላ››፣ ‹‹ሻንቅላ››፣ ‹‹ፈላሻ›› ጋር የተኙ፣ ፈረስ፣ አህያ፣ ግመል በግብረ ስጋ የሚገናኙ፣ ወንዱም ግብረ ሰዶም ወገሞራ የሚዳረጉ… እነዚህ ሁሉ ኩነኔያቸው ይህ ነው አለኝ …፡፡”
በአንድነት የእግዚአብሔርን መንግሥት እንወርሳለን ብላ በምታስተምር ቤተ ክርስቲያን ውስጥ እንዲህ ዓይነት ሕዝቦችን የሚለያይና የሚከፋፍል ጽሑፍ መኖሩ ምን ይባላል እስኪ? እኛ ይህንን ሁሉ ችለን ነዉ እርቅና ሰላም ይሻላል ብለን የተቀመጥነዉ።
ስለ መስለብም አንስተዋል። መስለብ የሰሜቲኮችና የአማራ ባህል ነው። ማስርጃ ፩። በመጽሀፍ ቅዱስ መጽሀፈ ነገስት ውስጥ ዳዊት የሳኦልን ልጅ ለማግባት የ200 ፊልስጤማውያን ብልት ቆርጦ ማምጣቱ:: ዳዊት የሰለሞን ኣባት ነው። የሰለሞን ልጆች ነን የሚሉት እነማን እንደሆኑ ማስረዳት አይጠበቅብንም። ማስርጃ ፪። በመጽሀፍ ቅዱስ የሀዋርያት ሥራ መጽሀፍ አንድ ኢትዮጵያዊ ጃንደረባ ወደ ኢየሩሳሌም ተጉዞ ነበር። ይህ ግዜ በግምት ፩ኛ ክፍለ ዘመን ነው። ሰውየው ከሰሜን ኢትዮጵያ ስለመሆኑም ግልጽ ነው። ማስርጃ ፫። ኮሎኔል አልኸንድሮ ዴል ባየ የተባለው የኢትዮጵያ ወዳጅ በጻፈው “ቀይ አንበሣ” በተሰኘው መጽሀፍ ውስጥ አማሮች ከ10 እስከ 15 ዕድሜ የሆኑ ህጻናትን ብልት እየሰለቡ የንጉሶች፣ የራሶች እና የፊታውራሪዎች አገልጋይ ጃንደረባ ያደርጓቸው እንደነበር ጽፏል። ድምጻቸው ወደ ቀጭንነትም ስለሚቀየር ቤቴ ክርስቲያን ውስጥም ይቀድሱ እንደነበር ይታወቃል።
3. “ሶስተኛው እርምጃ አስተሳሰብን ከሰብአ ትካት አስተሳሰብ ወደ ሰብአ ዘመን አስተሳስብ ማራመድ ነዉ”
አባ ባህሪ ብእራቸውን ከወረቀት ጋር ሲያገናኙ የነገዱን ቁጥር ብዛት ፣ ሰውን ለመግደል ያለውን ትጋት ወዘተ እያሉ በጥላቻ እና በጠላትነት መንፈስ ልክ እንዳንተ የፃፉ በመሆናቸው እንደ እውነተኛ ታሪክ አድርገህ ልትከራከርባቸው መሞከርህ የታሪክ ምሁርነትህን አጠያያቂ ያደርገዋል:: የኢትዮጵያ ታሪክ የውሸት ታሪክ ነው። ባለሟሎቹ ነገስታቱን ለማስደሰት ልክ ዛሬ የመለስ ደጋፊዎች “የተለየ ራዕይ ያለው፣ መልካም መሪ”፣ በሚሊዮን ዓመት አንዴ የተፈጠረ፣” ወዘተ… እያሉ እየፃፉለት እንዳሉት ያኔም ንጉሶቹን በማሞገስ ጽፈውላቸዋል። ጠላቱን ደግሞ በማውገዝ ያስደስቱታል። እንድያውም የኢትዮጽያ ታሪክ ክብረ ነገስት ይባል የለም?
የኩሽ ሥልጣኔ በአፍርካ ቀደምትሥልጣኔ መሆኑን Drusilla Dunjee Houston, (18761941)Wonderful Ethiopians በተሰኘዉ መጽሃፏ the Cushites were the earliest known Black African civilization. Reaching its peak between 1750 and 1500 B.C.E., and lasting until the fourth century C.E., the Cushite empire occupied what is now the Sudan, with its capital at Meroe on the Nile. At their high point, Cushites even conquered and ruled ancient Egypt from 750650 B.C.E. Because of their geographical isolation, they had nowhere near the impact on other parts of the world that Houston attributed them. The Cushites were heavily influenced by the older Egypt culture, rather than the other way around. They left behind fields of hundreds of small steepangled burial pyramids, the design of which was borrowed from Egypt and scaled down. በማለት ይህ ሕዝብ የታላቅ እና የቀደምት ሥልጣኔ ባለቤት መሆኑን አብራርታለች። Prehistoric Nations በተሰኘዉ መጽሃፉ John
D. Baldwin (18091883) የኩሽ ሥልጣኔ ከግብጽም ይቀድማል በማለት ጽፏል “According the author, there was an ancient civilization that existed in Ancient Arabia, prior to the rise of the civilizations in Sumer, Egypt and the Indus Valey.” ኩሽ (ጥቁር ፌሮኖች)ግብጽን ስያስተዳድሩ እንደነበርም In 1913 to 1916 Harvard Egyptologist George A. Reisner (18671942) discovered a previously unknown Sudanese civilization and the first archaeological evidence that Cushite kings ruled Egypt.
ለመሆኑ ስልጣኔ ማለት ምን ማለት ነው? ስልጣንን በሰላም ማስተላለፍ ነው ወይስ ለስልጣን ብሎ መጨራረስ እና መፈጃጀት? በዘመነ እያሱ በጎንደር ቤ/መንግስት የመርዝ ሰለባ የሆኑትን ታሪክ ይቁጠራቸው፡፡ ለበቀል አለመገዳደል እና የጠፋ ህይወት ሲኖር በጉማ መጨረስ ስልጣኔ አይደለም ወይ? ሚስቴን አየህ በሚል ከመገዳደል እና በሴት ጉዳይ አንገዳደልም ብሎ ህግ ከማውጣት የቱ ነው ዘመናዊነት? ኦሮሞዎች በሴት ጉዳይ እንደማይገዳደሉ በእርሶ መጽሐፍ ተጽፏል:: አማራዎች ግን ከሚስቶቻቸው ውጭ ሌላ ሴት ሲያፈቅሩ ሚስቶቻቸውን በመርዝ ገድለው ሌላ ያገቡ እንደነበር ያነበብኩት ከዚሁ ከመጽሐፍዎ ነው፡፡ ኦሮሞዎች ለህጎቻቸው በጣም እንደሚገዙ፣ በሸንጎዋቸው በውሸት እንደማይፈርዱ እንዲሁም በውሸት እንደማይምሉ የአለቃ ታዬ መጽሀፍ ላይ ተጽፏል፡፡ ከዚህ ውጭ ግን የውጪ ሀይል በሚያጠቃቸው ጊዜ ድንበራቸውን ለመከላከል በገዳ አደረጃጀት መሰረት እራሳቸውን ይከላከሉ ነበር:: በዚህ ወቅት የወጋቸውን ጠላት ለምን ገደሉ? ማለት አይቻልም:: ይህ በማንኛውም መንግስታት መካከል በሚደረጉ ግጭቶች እንኩዋን የተለመደ ነው፡፡ ለመሆኑ እርሶ የሚመፃደቁበት ስልጣኔ ቤተ ክርስቲያን ከመሄድ እና ታቦት እና መስቀል ከመሳለም የዘለለ ምን ተጨባጭ ነገር ሊያሳዩን ይችላሉ? አሁንም ድረስ ከስማችሁ ጀምሮ ደመላሽ፣ አሸብር፣ ግዛው፣ እርገጤ፣ ሽናባቸው፣ ድፋባቸው ወዘተ… እየተባለ የመገዳደል፣የበቀል እና የሽብር ስሞችን ነው የምናየው፡፡ ባህላችሁም ቢሆን ለሰብአዊ ፍጡር ርኅራሄ የሌለው፤ አንዱን ሌላውን የመርገጥ፤ ልክ ሰሞኑን በባህር ዳር እንደታየው ሰው/ባርያ መሸጥ እና ፊውዳላዊ ስርዐት እንጂ ሠላማዊ ሆኖ አያውቅም:: እኔ እስከማቀው ድረስ ስልጣኔ ታማኝነት ነው፡፡ ኦሮሞ ታማኝ መሆኑን ደግሞ ሰሞኑን ማንዴላን ከሞት ያተረፉት መቶ አለቃ ጉታ ዲንቃ እና ጄኔራል ታደሰ ብሩ ማሳያ ናቸው:: ከድሮ ጀምሮ በነበሩት ስርዓቶች ኦሮሞዎች ላመኑበት ከመቆም ውጪ ክህደትን የማያውቁ፣ ቃላቸውን የማያጥፉ መሆናቸውን አሳይተዋል፡፡ ለስልጣን ሲባል ህዝብህን ማስፈጀት እና መተላለቅ በምንም አይነት ስልጣኔ ሊሆን አይችልም፡፡ ቅንነት፣ ቤተሰብን መውደድ፣ እራስን ከፍ ከፍ ያለማድረግ የስልጣኔ አንጂ የኃላ ቀርነት ምልክት ሊሆን አይችልም፡፡ ዘላንነትን (አርብቶ አደርነት) የአኗኗር ዘይቤ እንጂ ኋላ ቀርነት አይደለም:: ክርስቲያን አለመሆን ወይም በአፍሪካዊ እምነት (ዋቄፈና) ተከታይ መሆንም ቢሆን ሊደነቅ እና ሊኮራበት የሚገባ እንጂ እንደ ኋላቀርነት ሊታይ አይችልም፡፡ የራስ የሆነ የእምነት ፍልስፍና የዛን ህዝብ ታላቅነት የሚያሳይ ነው፡፡
ደቡብ ሱዳኖች ራሳቸዉን አረብ እና የበላይ አድርገዉ የምያስቡትን ሰሜን ሱዳኖችን መታገላቸዉ ሰብአ ትካትነት ነበርን?ስኮትላንዶች ከብሪትሽ መገንጠላቸዉ ሰብአ ትካትነት ነበርን? የኮሶቮ አልባንያዎችስ ሰብአ ትካት ናቸዉን? ካልጨቆንኩ፣ በሀብትህ እና በተፈጥሮ ሀብትህ ላይ ካላዘዝኩ፣ ማንነትህን ፣ቋንቋህንና ባህልህን ካላጠፋው ሞቼ እገኛለው የሚልህን ሀይል መጥላት ብቻ ሳይሆን መውጋት ተገቢ ነው፡፡ ኦሮሞ ከኔ ብሄር ውጪ ሌላ ብሄር መኖር የለበትም አይልም፡፡ ከሌሎች ጋር በሠላም እየኖረ ነው፡፡ ወደፊትም በሠላም ይኖራል፡፡ ነገር ግን የጨፈጨፈውን እና ያዋረደውን ስርዐት እያሞገሱ እና በአያቶቹ አፅም እና እሬሳ ላይ ካልጨፈርን የሚሉትን፤ እኛ ምን ግዜም የበላይ ነን የሚሉትን፤ ምንም ቴክኖሎጂ (ስልጣኔም) ሳይኖራቸው በባዶ ሜዳ እራሳቸውን ሰቅለው የሚንቁትን አይታገስም:: አሁን የተጎናፀፈውን በክልሉ ላይ እራሱን በራሱ የማስተዳደር፣ ቋንቋውን የመጠቀም ጉዳዮች ላይ (ምንም እንኩዋን ሀቀኛ ባይሆንም) ይህንን ሀቀኛ ለማድረግ ይታገላል እንጂ አንዳች ቅንጣት ወደ ኋላ እንዲመለስ አይፈቅድም::
ዴሞክራሲ ስለ ግለሰብ መብት ብቻ አይደለም። የቡድን መብቶችንም ይይዛል። በዚህም የተነሳ ነዉ የግለሰብ መብት ላይ ብቻ ከሚያተኩረዉ Universal Declaration of Human Rights (UDHR) ይልቅ International Covenants on Civil and Political Rights (ICCPR) ተቀባይነት ያገኘዉ።
በአጠቃላይ የተማሩና የተመራመሩ ፕሮፌሰር ለአንድ ብሄር እና ለአንድ ሃይማኖት የበላይነት ሲቆሙ የራስን ማንነት፣ ቋንቋ እና ባህል እንዲሁም እራስን በራስ የማስተዳደር አለም አቀፋዊ መብት ይከበርልን የሚሉ ወገኖችን “ሰብአ ትካት” በማለት መሳደባቸው በእጅጉ የሚያሳፍር ዘረኝነት ነው፡፡ የራስን መብት መጠየቅ ከሌላው ጋር እኩል ነኝ ማለት የሌላውን ሳያንቋሽሹ እና ሳይንቁ የራስን ማሳደግ ጤነኛ ብሄርተኝነት ነው፡፡ ይህ በምንም መልኩ ሊያስወቅስ አይችልም:: እርስዎ ምንአልባት በወጣትነትዎ ዘመን የፊት አውራሪ እገሌ ዘር ወይንም የመሳፍንት ዘር በማለት የተወሰኑ ሰዎች በዘር የበላይነት እና ልዩ ጥቅም የሚያገኙበትን ሁኔታ ተጠቅመው የነበሩ እና አሁንም ያንኑ የሚያልሙ ይመስለኛል:: እና ያ እርሶ የሚያልሙት የአንድ ዘር የበላይነት እና ሌሎችን የተለያያ ስም በመስጠት ከሰው የበታች እንደሆኑ አድርጎ ማሰብ ግዜው ያለፈበት በመሆኑ ታሪክ መማርዎ ብቻ በቂ አይደለምና የዚህ አይነት አመለካከት የነበራቸው ከሮማን ኢምፓየር እስከ ብሪትሸ ኢምፓየር እና ናዚ ድረስ በሙሉ ወድቀዋልና ከታሪክ ይማሩ ብለን እንመክሮታለን፡፡
Letter: To all human beings who are human, By Journalist Wubushet Taye (Zeway Prison)
Journalist Woubshet Taye is incarcerated in Ethiopia over his works
Prison is now where everything leads. Every day we are told by the media that what is needed is “strong measures; measures to ensure it won’t happen again; measures to remove etc”. These words are not legal principles but are spoken in hate. These statements, which are only a fraction away from a declaration of systematic state terror, are especially damaging for those of us who are held in Ethiopia’s prisons.
Following programmes which have been broadcast about ‘revolutionary measures’ on ETV, horrible things – which could upset so many families if I listed them here – are being carried out in a calculated manner. Let’s take a look at some of them. We are denied permission to be placed in prisons close to our relatives. Zeway is the Ethiopian version of a Siberian prison. After travelling across the lowlands to reach our ‘Siberia’, our families have to undergo a tiresome and intrusive search before they can eventually see the prisoner. When they do so, officials are listening in, even to talk about family matters. We hug and kiss our children even when the prison officers look disapproving. Even though the insults and intimidation that follow these displays of affection are not too bad, our children get scared. Our fear comes across to them. They always go back home feeling upset.
Even though the time allocated for visits is clearly specified, we are often told “Enough! Wind it up soon”, just as we’ve started talking. Since the aim is clearly to torment us, intimidate us and punish us, we are not allowed to have more than 100 birr (about $5 US), even if we need more to buy toiletries, spices, tea and coffee, underwear, water purifiers etc. This only happens in Zeway prison. This is how our human rights are violated.
I graduated from high school in Zeway. I have many friends and relatives here but local people are only allowed to visit us once a week (on Wednesdays). Over time, they [friends from the town] stop visiting, scared off by the intimidating questions: ‘Where did you meet him? How do you know him? Why are you always visiting him?’
The town is very hot. Nevertheless, 150 prisoners are held in one room here. As a result, it is unbelievable how easily insects and fleas move from person to person, reproducing fast. It doesn’t make me feel good to talk about this; but it isn’t a film, it’s a true story that is happening to the sons of mother Ethiopia. We can only pray that the worst does not happen.
In fact, the worst is already here. They give us tasteless food. There is a water shortage despite the fact that the prison is right by Zeway Lake. It is like a prison within a prison. All of us, including the Generals and other military officers [who are jailed there], are held in a dark room. It might be possible to tolerate all of this patiently. But we are speaking out because every Ethiopian, everyone who has a religion, everyone who fears God, everyone who cares about the respect of basic human rights, must know what is being done to us. We’re being pushed towards our deaths.
Just a month ago, Nathnael Mekonnen, the young Unity for Democracy and Justice (UDJ) party member, was sent to Kality for medical treatment. He was sent back to Zeway the same day at 11:00pm without having received any treatment. The Ethiopian National Unity Party (ENUP) member, Zerihun G.Egziabher, was also referred to a hospital but hasn’t yet been treated, though he is suffering as a result of his illness. My kidney problems, which I have mentioned before, are now making it hard for me to sit or stand; if the authorities had found enough humanity to let me get treatment rather than rush me back to Zeway, it could have given me relief and them contentment.
Other people have died. Among the children of mother Ethiopia who have been denied medical attention and have passed away are Colonel Tesfaye Hailu and engineer, Kifle Sinshaw, both of whom were being held with the Generals and military officials [in jail], Ahmed Nejashi, a member of the Oromo People’s Congress (OPC) party led by Mererra Gudhina, Tesfahun Chemeda, who was held in same the dark room, and an old man from the Benishangul Gumuz region. How can people be denied medical attention!? Where did these individuals, who have themselves struggled against oppression in their lives but are now in power, learn to be happy because others are in pain? What would the Ethiopian people say? What would all human beings who are human say?
God Bless Ethiopia!
Saturday, March 1, 2014
Ethiopia Worried by Eritrea’s Latest Active Diplomacy
March
1, 2014 (Tesfa News) — The Ethiopian Foreign ministry has issued this
week a special directives to its diplomatic missions around the world to
start countering Eritrea’s latest active diplomatic successes that
aimed at fostering trade and economic co-operations besides garnering
the much needed political support to end the politically motivated, U.S.
engineered United Nations sanction on the country.The directive orders all Ethiopian diplomats and heads of missions to start an immediate diplomatic activity and lobbying work in their respective host states on the need to maintain the sanction imposed on Eritrea.
Eritrea recently appointed 14 new ambassadors to carry out its renewed and active diplomatic maneuvers in many African, Middle Eastern and Asian countries. Some of the recent major diplomatic moves includes the establishment of full diplomatic relation with Turkey and the signing of the first ever economic and diplomatic cooperation agreements with Moscow.
Eritrea also renewed its active diplomatic engagement with neighboring countries like Uganda, Kenya and Egypt besides the excellent relation it enjoys with the two Sudans. It has also appointed new ambassadors to the EU and Norway after a European Union delegation visited Asmara and agreed to reactivate development partnership between the two countries.
Sweden also showed interest in renewing its long frozen relation with Eritrea first by assigning a non-resident ambassador to Eritrea and by rejecting the looming politically motivated ban on the 2% Eritrean “diaspora tax’ by the the Swedish Riksdag. Eritrea reciprocated the good gesture by appointing its first ambassador to the country in nine years.
Eritrea also resetted its one time frosty relation with the United Nation after a delegation comprised of regional directors from UNDP, UNICEF, IOM, UNFPA, ILO and WFP headed by the Chair of the regional United Nations Development Group (UNDG) for Eastern and Southern Africa, Mr Abdoulaye Mar Dieye concluded a three days visit to Asmara. Eritrea reciprocated by assigning new envoy to the UN.
Such current developments are on top of the formal diplomatic ties the country enjoys with almost all UN member states and the over 30 Embassies and Consulates it has all over the world while also hosting a similar number in its capital.
In the face of such highly successful diplomatic gains within a very short period of time together with the recent pronouncement by three prominent American diplomats that publicly questioned the wisdom behind maintaining the sanction with the absence of any real or fabricated evidence linking Eritrea with Somalia rebels, the Ethiopian government have every reason to worry that such unexpected diplomatic successes might eventually lead to the lifting of the sanction.
The Ministry’s directive stressed that the bulk of this new assignment will be conducted through its Ambassadors in Canada, Australia, Denmark, North and South Sudan, UK, USA, France, Germany, Israel, Italy and Norway. The directive concludes by reminding the diplomats to send their progress report back to the Ministry by the end of the month.
Ethiopia is one of America’s 25 Most Awkward Allies
March
1, 2014 (Politico) — Ethiopia is a democracy at least in name and has
had Western (and Chinese) companies salivating at its recent
double-digit GDP growth. But longtime strongman Meles Zenawi, who died
in 2012, and his successor, Hailemariam Desalegn, have leaned on a
sweeping anti-terrorism law to stamp out opposition, imprisoning
journalists, activists and politicians who dare speak out against the
government. Ethiopia has made itself useful to the United States,
though, invading Somalia in 2006 at Washington’s behest and disastrously
fueling a rise in terrorism that prompted another intervention in late
2011. Rights groups accused the
U.S.-trained and -equipped Ethiopian military of war crimes in stomping
out an ethnic rebellion in 2008, but Washington has only hugged Addis
Ababa tighter: In 2012, Ethiopia, one of the world’s poorest states, was
the top sub-Saharan African recipient of U.S. aid—and the seventh
country overall—raking in some $707 million.Read more: http://www.politico.com/magazine/story/2014/02/americas-most-awkward-allies-103889_Page2.html#ixzz2ufoWURyO
FDG Jimmatti qabsiifame Wayyanee raasuu irraan waraanni moraa barnootaa keessa qubate.
Gabaasa: Guraandhala 28/2014 Yuunivarsiitii Jimmaatti Waraanni
Wayyaanee Mooraa Yuunivarsiitii Jimmaa qubate. Goototni baratootni
Oromoo sodaa kamuu akka waraana Wayyaneef hin qabne argisiisuun barnoota
dhaabuun diddaa jabeessa jiru. kana biraan baratootni Yuunivarsiitii
Jimmaa lammiileen cunqurfamoo biyyatii waraana Wayyaanee dammaquun
gara-maatiitti baqataa jiru. Qeerroon baratootni Oromoo qawwee fi
waraannii umrii abbaa irree dheeressuu hin danda’u, qabsoo diddaa
garbummaa bilisummaa uummata Oromoo eenyuu iyyuu duubatti deebiisuu hin
danda’u kan jedhu ejjennoo qabaachuu irraan FDG jabinaan itti fufanii
akka jiran Qeerroon Yuuniversitii Jimmaa gabaasa.
Subscribe to:
Posts (Atom)